Μπορεί ο θάνατος να μην αποτελεί πάντα το απόλυτο τέλος σε κυτταρικό επίπεδο; Τα τελευταία χρόνια, μια σειρά ερευνών έχει ανοίξει μια απρόσμενη συζήτηση γύρω από τη συμπεριφορά ορισμένων κυττάρων μετά τον θάνατο του οργανισμού από τον οποίο προέρχονται. Οι επιστήμονες περιγράφουν αυτό το φαινόμενο ως μια πιθανή «τρίτη κατάσταση», η οποία δεν αναιρεί τον θάνατο, αλλά δείχνει ότι κάποια κύτταρα διατηρούν μια αξιοσημείωτη ικανότητα προσαρμογής.

Τι ανακάλυψαν οι ερευνητές;

Σε εργαστηριακές συνθήκες, κύτταρα από δέρμα εμβρύων βατράχων αναδιοργανώθηκαν αυθόρμητα σε μικροσκοπικές βιολογικές δομές που ονομάστηκαν xenobots. Αντί να εκτελούν τον αρχικό τους βιολογικό ρόλο, απέκτησαν νέες λειτουργίες, όπως η κίνηση και η αλληλεπίδραση με το περιβάλλον τους.

Παρόμοια εικόνα παρατηρήθηκε και σε ανθρώπινα κύτταρα πνεύμονα, τα οποία σχημάτισαν δομές γνωστές ως anthrobots. Σε πειραματικές συνθήκες, οι δομές αυτές έδειξαν ακόμη και δυνατότητα να συμβάλλουν στην αποκατάσταση τραυματισμένων νευρικών κυττάρων.

Γιατί γίνεται λόγος για «τρίτη κατάσταση»;

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτά τα ευρήματα αμφισβητούν την παραδοσιακή αντίληψη πως με τον θάνατο του οργανισμού σταματά κάθε μορφή κυτταρικής δραστηριότητας. Ωστόσο, η έννοια της «τρίτης κατάστασης» αποτελεί προς το παρόν μια επιστημονική πρόταση και όχι μια καθολικά αποδεκτή θεωρία. Πολλοί ειδικοί θεωρούν ότι απαιτείται πολύ περισσότερη έρευνα πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα.

Τι μπορεί να σημαίνει για το μέλλον;

Αν η έρευνα επιβεβαιωθεί και εξελιχθεί, οι εφαρμογές θα μπορούσαν να είναι σημαντικές. Οι επιστήμονες εξετάζουν το ενδεχόμενο δημιουργίας εξατομικευμένων βιολογικών «ρομπότ» από κύτταρα του ίδιου του ασθενούς, τα οποία θα μπορούσαν στο μέλλον να μεταφέρουν φάρμακα με μεγαλύτερη ακρίβεια ή να συμβάλλουν στην αποκατάσταση κατεστραμμένων ιστών, μειώνοντας τον κίνδυνο απόρριψης από τον οργανισμό.

Το σημαντικότερο συμπέρασμα

Η ανακάλυψη δεν σημαίνει ότι ένας νεκρός οργανισμός επιστρέφει στη ζωή. Δείχνει όμως ότι ορισμένα κύτταρα διαθέτουν πολύ μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα από όση πιστεύαμε μέχρι σήμερα. Είτε η θεωρία της «τρίτης κατάστασης» επιβεβαιωθεί είτε όχι, η έρευνα αυτή ανοίγει έναν νέο δρόμο για τη βιολογία, την αναγεννητική ιατρική και τη φιλοσοφία της ίδιας της ζωής.

Πηγή: Popular Mechanics
Επιμέλεια: Βάγια Ραφαηλία Παράσχου