Δημήτρης Αχιλαδέλλης
25 Μαρτίου 2026
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, υπέγραψε και φέτος προεδρική διακήρυξη με την οποία η 25η Μαρτίου 2026 ανακηρύσσεται «Ημέρα Ελληνικής Ανεξαρτησίας: Εθνική Ημέρα Εορτασμού της Ελληνικής και Αμερικανικής Δημοκρατίας». Το κείμενο είναι επίσημο και αναφέρεται ρητά στη συγκεκριμένη ημερομηνία — άρα δεν πρόκειται για μόνιμη ρύθμιση, αλλά για ετήσια προεδρική πράξη που ισχύει αποκλειστικά για το 2026.
Η διακήρυξη αυτή δεν αποτελεί κάτι καινούργιο ως πρακτική. Ο Τραμπ είχε κάνει ακριβώς το ίδιο και πέρυσι, το 2025, υπογράφοντας αντίστοιχη προεδρική διακήρυξη για την 25η Μαρτίου 2025. Αυτό δείχνει ότι ο Λευκός Οίκος διατηρεί σταθερά την παράδοση της ετήσιας αναγνώρισης της Ελληνικής Ανεξαρτησίας και του συμβολισμού της για την αμερικανική δημοκρατία.
Τι λέει το επίσημο κείμενο
Στη διακήρυξη, ο Αμερικανός πρόεδρος καλεί τον λαό των Ηνωμένων Πολιτειών να τιμήσει την ημέρα με «τις προσήκουσες τελετές και εκδηλώσεις». Πρόκειται για τυπική γλώσσα προεδρικών διακηρύξεων στις ΗΠΑ, με έντονο εθιμοτυπικό και συμβολικό χαρακτήρα. Με άλλα λόγια, η 25η Μαρτίου δεν καθιερώνεται ως μόνιμη αργία ή νόμος, αλλά ως ετήσια ημέρα τιμής.
Στο κείμενο, ο Τραμπ εξαίρει τον ελληνικό λαό που «απέρριψε τις αλυσίδες της δεσποτείας, ανανέωσε την υπόσχεση της ελευθερίας που γεννήθηκε στο αρχαίο ελληνικό έδαφος και επαναβεβαίωσε τη θέση της Ελλάδας ως κοιτίδας του δυτικού πολιτισμού». Παράλληλα, τονίζει ότι «η Ελλάδα και οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι σύμμαχοι στην ελευθερία, ενωμένοι από την ιστορία, δοκιμασμένοι από τους αγώνες, με εμπιστοσύνη στην υπόσχεση ενός λαμπρού μέλλοντος».
Φέτος η διακήρυξη αποκτά πρόσθετο βάρος, καθώς οι ΗΠΑ γιορτάζουν τα 250 χρόνια της δικής τους ανεξαρτησίας. «Καθώς η Αμερική συμπληρώνει 250 ένδοξα χρόνια ανεξαρτησίας, αντλούμε έμπνευση από το παράδειγμα του ελληνικού λαού που αρνήθηκε να παραδώσει την κυριαρχία του και διατήρησε τη φλόγα της αυτοδιακυβέρνησης», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Ετήσια πράξη — όχι μόνιμη απόφαση
Το ερώτημα αν η διακήρυξη ισχύει «για πάντα» απαντάται ξεκάθαρα: όχι. Κάθε χρόνο χρειάζεται νέα υπογραφή για να ισχύσει ξανά. Η φετινή πράξη αφορά αποκλειστικά την 25η Μαρτίου 2026, όπως και η περσινή αφορούσε την 25η Μαρτίου 2025. Την επόμενη μέρα, στις 26 Μαρτίου, ο Λευκός Οίκος θα πραγματοποιήσει την ετήσια εορταστική εκδήλωση για την Ελληνική Ανεξαρτησία — μια παράδοση που χρονολογείται δεκαετίες πίσω.
Και η Τουρκία;
Αξίζει να σημειωθεί ότι η διακήρυξη αναφέρεται ρητά στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 ως αγώνα κατά της Οθωμανικής κυριαρχίας — τους «αιώνες ξένης κατοχής» που υπέμεινε ο ελληνικός λαός πριν κερδίσει την ελευθερία του. Αντίστοιχη επαναλαμβανόμενη προεδρική ανακήρυξη εορτασμού για κάποια εθνική επέτειο της Τουρκίας δεν προκύπτει να υπάρχει. Υπάρχουν κατά καιρούς πολιτικά μηνύματα ή τοποθετήσεις προς την Άγκυρα, αλλά όχι κάτι αντίστοιχο με αυτό που εκδίδεται κάθε χρόνο για την Ελλάδα.
Η σημασία για την ομογένεια
Η διακήρυξη αναγνωρίζει τη συμβολή της ελληνοαμερικανικής κοινότητας στις ΗΠΑ μέσα από την επιχειρηματικότητα, την πίστη και την αφοσίωση στις δημοκρατικές αρχές. Για την ομογένεια, η ετήσια αυτή κίνηση λειτουργεί και ως επίσημη αναγνώριση της ιστορικής και πολιτιστικής παρουσίας του ελληνισμού στην Αμερική — διατηρώντας ζωντανό το μήνυμα της Επανάστασης του 1821 και τη σύνδεσή της με τις δημοκρατικές αξίες των Ηνωμένων Πολιτειών.
