Ένα δάσος μπορεί να μοιάζει απόλυτα σιωπηλό στα αυτιά μας. Σε βιολογικό επίπεδο, όμως, φαίνεται πως συμβαίνουν πολύ περισσότερα απ’ όσα μπορούμε να αντιληφθούμε.

Ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι ορισμένα φυτά, όταν βρίσκονται υπό έντονο στρες, μπορούν να εκπέμπουν υπερηχητικούς ήχους, τους οποίους ο άνθρωπος δεν μπορεί να ακούσει χωρίς ειδικό εξοπλισμό.

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell, επιστήμονες εξέτασαν φυτά ντομάτας και καπνού και κατέγραψαν τους ήχους τους όταν αυτά αντιμετώπιζαν αφυδάτωση ή τραυματισμό. Οι ήχοι μπορούσαν να καταγραφούν από απόσταση και εμφάνιζαν διαφορετικά χαρακτηριστικά ανάλογα με την κατάσταση του φυτού.

Ένα φυτό μπορεί να «ακούγεται» διαφορετικά όταν υποφέρει

Το εντυπωσιακό είναι ότι οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μοντέλα μηχανικής μάθησης και κατάφεραν να αναγνωρίσουν εάν ένα φυτό ήταν υγιές, αφυδατωμένο ή τραυματισμένο, βασιζόμενοι αποκλειστικά στα ηχητικά σήματα που εξέπεμπε.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τέτοιοι ήχοι ενδέχεται να μπορούν να γίνουν αντιληπτοί από ορισμένους οργανισμούς που είναι ευαίσθητοι στους υπερήχους.

Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι τα φυτά έχουν μια «γλώσσα» όπως οι άνθρωποι.

Μιλούν πραγματικά τα δέντρα μεταξύ τους;

Εδώ χρειάζεται λίγη προσοχή. Η ιδέα ότι τα φυτά «συνομιλούν» μεταξύ τους μέσω των ήχων είναι ιδιαίτερα δημοφιλής, όμως η επιστημονική κοινότητα δεν έχει καταλήξει σε αυτό το συμπέρασμα. Ανασκόπηση του 2024 σημειώνει ότι, παρότι γνωρίζουμε πλέον πως τα φυτά εκπέμπουν ήχους υπό συνθήκες στρες, δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα στοιχεία ότι χρησιμοποιούν την ακουστική επικοινωνία για να ανταλλάσσουν πληροφορίες μεταξύ τους.

Αυτό, βέβαια, δεν κάνει το φαινόμενο λιγότερο εντυπωσιακό.

Τα φυτά μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες με άλλους τρόπους, μεταξύ άλλων μέσω χημικών ουσιών που απελευθερώνονται στον αέρα, ενώ οι σχέσεις τους με μικροοργανισμούς και μύκητες στο έδαφος αποτελούν επίσης σημαντικό πεδίο έρευνας.

Έτσι, ένα δάσος που για εμάς μοιάζει απόλυτα ήσυχο μπορεί στην πραγματικότητα να είναι ένας κόσμος γεμάτος χημικά σήματα, δονήσεις, υπερηχητικούς ήχους και αλληλεπιδράσεις που μόλις αρχίζουμε να κατανοούμε.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο συναρπαστικό στοιχείο: η φύση μπορεί να «μιλά» με τρόπους που μέχρι σήμερα απλώς δεν μπορούσαμε να ακούσουμε.

Πηγή: PubMed
Επιμέλεια: Βάγια Ραφαηλία Παράσχου