“Την αλήθεια δεν αρκεί να τη λες – πρέπει να τη διασταυρώνεις”: Η δημοσιογραφία μέσα από τα μάτια του Δημήτρη Περγελή

0
370
ReTrix

Είναι ιδιαίτερη τιμή για το EMVP News να φιλοξενεί τον Δημήτρη Περγελή, έναν δημοσιογράφο που έχει συνδέσει το όνομά του με την εγκυρότητα, το αστυνομικό ρεπορτάζ και τη διαρκή αναζήτηση της αλήθειας.

BoxHop Transport

Σε μια συνέντευξη ειλικρινή και χωρίς υπεκφυγές, μας μίλησε για τη διαδρομή του από τα πρώτα του βήματα μέχρι σήμερα, για τις επικίνδυνες στιγμές που έζησε, για τις πιέσεις του επαγγέλματος, αλλά και για την προσωπική του «γείωση» μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Η δουλειά του δεν είναι απλώς ένα επάγγελμα – είναι αναπόσπαστο κομμάτι της προσωπικότητάς του.

Ποιός είναι ο Δημήτρης ως άνθρωπος και όχι ως δημόσιο πρόσωπο;

Πολυάσχολος, που τρέχει να προλάβει εκκρεμότητες και υποχρεώσεις, που λόγω του ρεπορτάζ έχουν μείνει… μπορεί και βδομάδες «στο ράφι». Έχω λίγους, αλλά αγαπητούς φίλους που διαρκώς μου γκρινιάζουν, καθώς με βλέπουν από κοντά όχι τόσο συχνά όσο θα ήθελαν.

Πότε και πώς αποφασίσατε να γίνετε δημοσιογράφος; Υπήρξε ένα «στιγμιαίο» γεγονός ή ήταν εξελικτική επιλογή;

Ο πατέρας μου εργαζόταν δεκαετίες στο ΑΠΕ. Είχε μεγάλη εκτίμηση στους δημοσιογράφους. Με πολλούς παλαιούς συνάδελφους ήταν φίλος. Όταν ήμουν μικρός, τις Κυριακές, με έπαιρνε μαζί του στο γραφείο, στο κτίριο της Ακαδημίας, εκεί που τώρα στεγάζεται η ΕΣΗΕΑ. Μέσα στο θόρυβο των τηλέτυπων και των μηχανημάτων των αυτοματοποιημένων σημάτων της εποχής του ’70 άρχισα κι εγώ να θαυμάζω τη δουλειά τους. Νομίζω εκεί κόλλησα “το μικρόβιο”.

Πόσα χρόνια εργάζεστε στον χώρο της δημοσιογραφίας, και πώς θα περιγράφατε την εξέλιξη της επαγγελματικής σας ταυτότητας;

Άρχισα το 1988, λίγο αφότου τέλειωσα το ΓΕΛ. Από την «Πρώτη Δέσμη» του Λυκείου με τα μαθηματικά και τη φυσική, βρέθηκα στα επιδοτούμενα σεμινάρια δημοσιογραφίας του Έβερτ (της ΕΟΚ), στο τότε δημαρχείο της οδού Λιοσίων. Εκεί μας μετέδωσαν τις γνώσεις τους μεγάλα ονόματα τής δημοσιογραφίας. Πάντα μου άρεσε το αστυνομικό ρεπορτάζ. Θαύμαζα και εξακολουθώ να θαυμάζω τους παλαιότερους αστυνομικούς συντάκτες. Ακόμη και τώρα διαβάζω παλιά άρθρα εφημερίδων που αφορούν διαβόητα εγκλήματα.

Ποια είναι η σημαντικότερη στιγμή της δημοσιογραφικής σας πορείας μέχρι σήμερα και γιατί;

Νομίζω ότι είναι η επιλογή του Σταμάτη Μαλέλη, ως διευθυντή του ΣΚΑΙ, να με επιλέξει και να με καλέσει για συνεργασία στον τηλεοπτικό σταθμό, που αργότερα μετονομάστηκε σε τηλεόραση του Alpha. Κατευθείαν εκεί εντάχτηκα στο αστυνομικό ρεπορτάζ με προϊστάμενο τον εξαιρετικό, ως άνθρωπο και επαγγελματία, Πέτρο Καρσιώτη.

Υπήρξε κάποιο άλλο επάγγελμα που σκεφτήκατε πριν ακολουθήσετε τη δημοσιογραφία;

Ναι, το μηχανολογικό σχέδιο και τα ηλεκτρονικά.

Τι είναι αυτό που σας κέρδισε περισσότερο στο ρεπορτάζ – οι ανθρώπινες ιστορίες, τα γεγονότα, η αλήθεια ή κάτι άλλο;

Νομίζω ότι οι ανθρώπινες ιστορίες διαμορφώνουν τα γεγονότα. Και σίγουρα η καταγραφή των «ανθρωπίνων ιστοριών» είναι εκείνο που αξίζει. Στο αστυνομικό ρεπορτάζ υπάρχει σασπένς, υπάρχει έρευνα – η διαλεύκανση πολλών υποθέσεων των οποίων τα κίνητρα είναι σκοτεινά και άνθρωποι που κρατούν το στόμα τους σφραγισμένο. Κάποιοι μιλούν μόνο όταν έχεις προχωρήσει την έρευνα και γνωρίζεις από πριν τι θα σου «αποκαλύψουν». Ωστόσο, δεν αρκεί η επιβεβαίωση. Τις περισσότερες φορές η αλήθεια που έρχεται στο φως σοκάρει.

Ως δημοσιογράφος που καλύπτει γεγονότα, ποια ήταν η πιο δύσκολη στιγμή που έχετε ζήσει στο ρεπορτάζ;

Όλα αυτά τα χρόνια δύσκολες στιγμές υπήρχαν πολλές. Από το να τρέχω για να γλιτώσω τον εαυτό μου σε επεισόδια με μολότοφ και χημικά, έως τετ-α-τετ με ποινικούς κρατούμενους φυλακών που είχαν εξεγερθεί και από αδέσποτους πυροβολισμούς μέχρι στοχοποιημένους. Δόξα τώ Θεό μέχρι στιγμής μόνο αναμνήσεις έντασης και αγωνίας έχουν μείνει, χωρίς κάποιον τραυματισμό.

Κατά καιρούς αντιμετωπίζονται πιέσεις από φορείς, θεσμούς ή «πλάγιες επιρροές» στο ρεπορτάζ – πώς τις διαχειρίζεστε;

Αν εννοούμε τη λογοκρισία, την αντιμετωπίζω με πλάγιους τρόπους. Πάντα υπήρχαν και θα υπάρχουν αντικρουόμενα συμφέροντα πολιτικών, παραγόντων και εργοδοτών. Ωστόσο, εκτιμώ ότι ένας δημοσιογράφος μπορεί με έξυπνο τρόπο να γράψει ένα άρθρο. Να προσπεράσει και να δημιουργήσει την υποψία του αναγνώστη για το ποια πραγματικά είναι η αλήθεια ή τι κρύβεται πίσω από τις λέξεις του κειμένου του.

Το επάγγελμα σας έχει φέρει σε επικίνδυνες ή ασφυκτικές καταστάσεις; Πώς αντιδράτε όταν κινδυνεύετε;

Όπως ανέφερα, πολλές φορές έχει κινδυνεύσει η σωματική μου ακεραιότητα. Και δεν εννοώ μόνο τον πετροπόλεμο, τα χημικά και τις μολότοφ. Το πρώτο που σκέφτομαι είναι η ακεραιότητα των τεχνικών που απαρτίζουν το τηλεοπτικό μου συνεργείο. Οι περισσότεροι είναι φίλοι μου και συνεργάτες εδώ και δεκαετίες. Ποτέ δεν θα τους εγκατέλειπα για να σώσω τον εαυτό μου.

Πώς βιώσατε τα πρόσφατα περιστατικά ψηφιακής επίθεσης/προσπαθειών παραβίασης στον λογαριασμό σας (π.χ. μέσα στα socialmedia) που επηρέασαν δημοσιογράφους γενικότερα;

Δέχτηκα παραβίαση από χάκερ, που προηγουένως είχε χακάρει το λογαριασμό συναδέλφου. Νόμιζα ότι συνομιλούσα μέσω ηλεκτρονικών μηνυμάτων μαζί της, ενώ στην πραγματικότητα συνομιλούσα με τον χάκερ που μου είχε στήσει παγίδα. Είχα καταγγείλει την παραβίαση στη διεύθυνση ηλεκτρονικού εγκλήματος. Τελικά, μετά από μερικές καταθέσεις και την έρευνα της αστυνομίας, ο χάκερ ή το κύκλωμα χάκινγκ δεν κατέστη δυνατόν να εντοπιστεί και η υπόθεση μπήκε στο αρχείο. Τουλάχιστον είχα καταφέρει να ενημερώσω έγκαιρα τους «ιντερνετικούς φίλους» να μην δώσουν διάφορα χρηματικά ποσά που ζητούσε (δήθεν ότι ήμουν εγώ) σε προσωπικά μηνύματα.

Τι συμβουλή θα δίνατε σε νεότερους συναδέλφους που μπαίνουν τώρα στο χώρο και θα αντιμετωπίσουν τις σύγχρονες δημοσιογραφικές προκλήσεις;

Οι προκλήσεις πλέον είναι μεγάλες. Οι νέοι συνάδελφοι θα πρέπει να γνωρίζουν και να χειρίζονται πολύ καλά το διαδίκτυο. Με άλλα λόγια, πρέπει να είναι τεχνολογικά ενημερωμένοι και να έχουν δεξιότητες. Λόγω της Τεχνητής Νοημοσύνης (Ai), θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς ο δημοσιογραφικός χώρος αλλάζει ραγδαία. Καθημερινά χιλιάδες «fake news» κατακλύζουν το διαδίκτυο, με «πειραγμένες» εικόνες και παραπλανητικά βίντεο. Η αληθοφάνεια αυτών των ειδήσεων ήδη προβληματίζει. Η διασταύρωση στοιχείων πριν «βγει στον αέρα» οποιαδήποτε είδηση είναι όλοένα και πιο επιτακτική. Και η τεχνολογία «Ai» βρίσκεται ακόμη στην αρχή της. Κάτι άλλο που θα πρέπει να προσέξουν οι νέοι συνάδελφοι είναι και η υπεροψία.

Ποιος σας ασκούσε την μεγαλύτερη επιρροή στην παιδική σας ηλικία; Υπήρχε στη οικογένειά σας κάποιος/α που είχε σχέση με τα μέσα ενημέρωσης ή την επικοινωνία;

Εκτιμώ ότι ήταν ο πατέρας μου. Ιδιαίτερα αυστηρός και ηθικός μέσα στην οικογένεια, αλλά ευδιάθετος και με πηγαίο χιούμορ στις παρέες και στο επαγγελματικό του περιβάλλον. Λόγω των γνώσεων που του επέτρεπαν να επισκευάζει τις παλιές ηλεκτρικές γραφομηχανές και τα τηλέτυπα στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, διέθετε και χιλιάδες εργαλεία. Από μικρός τον παρακολουθούσα μέσα στο σπίτι να επισκευάζει σχεδόν οτιδήποτε παρουσίαζε βλάβη. Από την παλιά τηλεόραση με λυχνίες στο σαλόνι έως τις κλασικές συσκευές τηλεφώνων με το «καντράν». Αν και αυτοδίδακτος στα ηλεκτρονικά, επισκεύαζε από ραδιόφωνα έως τα πικ-απ της εποχής. Εκεί άρχισε και το πάθος μου για τα ηλεκτρονικά.

Πώς αντέδρασε η οικογένεια όταν σας είδαν να επιλέγετε τη δημοσιογραφία ως επάγγελμα;

Ήταν κάτι που ικανοποίησε τους γονείς μου. Αργότερα το έβλεπα και στα μάτια τους… όταν επέστρεφα σπίτι μετά από ένα κουραστικό ρεπορτάζ στους δρόμους. Τους άρεσε που είχα ακολουθήσει τη δημοσιογραφία.

Πόσο ισχυρή ήταν η στήριξη – πρακτική ή συναισθηματική – από τους δικούς σας ανθρώπους στην αρχή της καριέρας σας;

Στις αρχές του ’90, όταν άρχισα να ασχολούμαι αποκλειστικά με το αστυνομικό ρεπορτάζ, προσπαθούσαν να μου αγοράσουν από το εξωτερικό έναν δέκτη «σκάνερ». Όταν στη μέση της νύχτας χτυπούσε το «μπίπερ της Ασφάλειας» όπως το λέγαμε – για να ανακοινώσει το γραφείο Τύπου της ΕΛ.ΑΣ. κάποια δολοφονία, κάποια βομβιστική ενέργεια – ξυπνούσε και η μητέρα μου. Πεταγόταν απ’ το κρεβάτι για να μου φτιάξει κάποιο σάντουιτς να πάρω μαζί μου.

Υπήρξαν αξέχαστες ή ευτράπελες στιγμές από τα παιδικά σας χρόνια που θα λέγατε ότι σας διαμόρφωσαν;

Ένα που θυμάμαι ήταν οι… πηγές. Μικρός δεν μπορούσα να καταλάβω τι σήμαινε ένας δημοσιογράφος έχει «τις πηγές» του. Ρωτούσα τον πατέρα μου για να καταλάβω πώς οι δημοσιογράφοι μαθαίνουν πρώτοι τα «νέα». Και μου απαντούσε ότι «τους πληροφορούν οι πηγές τους». Το μυαλό μου πήγαινε σε φυσικές πηγές νερού και νόμιζα ότι με κορόϊδευε.

Τι σημαίνει «αντικειμενικότητα» για εσάς; Πιστεύετε ότι είναι απόλυτα εφικτή στη σύγχρονη δημοσιογραφία;

Νομίζω ότι απολύτως εφικτή δεν ήταν – ούτε και θα είναι ποτέ. Αυτός είναι και ο λόγος της γνωστής φράσης «Εσείς οι δημοσιογράφοι βάζετε σάλτσες». Το στοιχείο του εντυπωσιασμού ήταν και παραμένει σημαντικό. Οι βαρύγδουποι τίτλοι εξακολουθούν να υπάρχουν ιδιαίτερα στις ενημερωτικές ιστοσελίδες, όπως κάποτε στα εξώφυλλα των εφημερίδων. Τότε μετρούσαν φυλλάδες, τώρα τα «κλικ». Ωστόσο, τις περισσότερες φορές τα άρθρα των αξιόλογων συναδέλφων δεν περιέχουν την υπερβολή που μεταδίδουν οι τίτλοι.

Ποιο είναι το όριο ανάμεσα στη δημοσιογραφική ευθύνη και στην προσωπική ζωή των ανθρώπων που καλύπτετε;

Ποτέ δεν μου άρεσε αυτό που λέγεται «κλειδαρότρυπα». Με αηδιάζει. Δεν προσφέρει κάτι η προσωπική ζωή κανενός ανθρώπου στο ρεπορτάζ με το οποίο ασχολούμαι. Πόσο μάλλον όταν έχουμε να κάνουμε με ανθρώπους που αντιμετωπίζουν ψυχικά προβλήματα. Καλύτερα να αποκαλύπτουμε τα κίνητρα των πράξεών τους – εκείνη την χρονική περίοδο – και όχι τις προσωπικές τους ζωές. Το τελευταίο θεωρώ προσβολή.

Έχετε αρνηθεί να δημοσιεύσετε ή να καλύψετε κάτι γιατί θεωρήσατε ότι θα ήταν υπερβολικό ή άδικο;

Ναι, υπήρχαν φορές που είτε οι πληροφορίες ήταν παραπλανητικές, είτε αφορούσαν ανθρώπους ψυχικά ασθενείς και θεώρησα «άκυρη» οποιαδήποτε περαιτέρω αναφορά.

Πώς διαχειρίζεστε την κριτική από το κοινό, τους συναδέλφους ή τα socialmedia;

Σημαντική, αρκεί εκείνος που ασκεί την κριτική να γνωρίζει όλες τις πτυχές της υπόθεσης ή τις συνθήκες. Ειδάλλως με χιούμορ.

Πώς πιστεύετε ότι βλέπει το ευρύ κοινό τη δουλειά σας και πόσο διαφέρει αυτό από την πραγματικότητα;

Το κοινό δεν είναι σε θέση – ούτε είναι υποχρεωμένο να γνωρίζει – πόσο δύσκολο ήταν κάποιο ρεπορτάζ. Εκτιμώ ότι το ενημερώνω σωστά. Με ικανοποιεί που έχουν δει το ρεπορτάζ μου και μου θέτουν βροχή τις απορίες.

Ποια είναι η μεγαλύτερη προσωπική αλλαγή που έχετε νιώσει από τότε που ασχοληθήκατε με τις ειδήσεις και τα ρεπορτάζ;

Πλέον εντυπωσιάζομαι δύσκολα. Θα έλεγα επίσης ότι σε κάποια θέματα έγινα πιο ευαίσθητος και σε άλλα θέματα πιο χοντρόπετσος.

Υπάρχει κάποια ιστορία που, παρότι δημοσιεύτηκε, σας στοίχισε ή δεν ξεχάσατε ποτέ;

Μια αεροπορική τραγωδία πριν από αρκετά χρόνια… Ήταν η πτώση ενός αεροσκάφους στα Πιέρια όρη. Ακολουθούσα μία εθελοντική ομάδα στις πλαγιές προσπαθώντας να βρούμε πού είχε πέσει το αεροσκάφος. Μετά από τρεις μέρες ερευνών το εντοπίσαμε πριν από πολλές άλλες ομάδες και άλλους συναδέλφους. Η πτώση του «Γιάκοβλεφ» είχε κουρέψει όλα τα δέντρα δημιουργώντας μια λεωφόρο στην πλαγιά του βουνού. Τα συντίμμια ήταν θαμμένα μέσα στο χιόνι. Όμως, όχι μόνο αυτά. Οι εικόνες που αντίκρισα δεν ξεχνιούνται.

Τι φοβάται ένας έμπειρος δημοσιογράφος;

Να μην θεωρηθούν παρωχημένες οι πληροφορίες που μεταδίδει.

Αν δεν ήσασταν δημοσιογράφος σήμερα, τι επάγγελμα φαντάζεστε ότι θα κάνατε;

Μάλλον το χόμπι μου… εκείνο του ηλεκτρονικού.

Τι θέλετε να θυμάται ο κόσμος για εσάς – την αλήθεια που λέτε, τον τρόπο που δουλεύετε ή κάτι πιο προσωπικό;

Την εγκυρότητα που συνοδευόταν και από το αντίστοιχο (βίντεο) ντοκουμέντο.

Ποια ρουτίνα σας βοηθά να αποφορτίζεστε μετά από μια έντονη δημοσιογραφική μέρα;

Έχω ένα μικρό εργαστήρι στο σπίτι. Εκεί κάθομαι και επισκευάζω από τα κινητά μου τηλέφωνα μέχρι συστήματα ήχου και πολές φορές πειραματίζομαι στα ηλεκτρονικά κυκλώματα των υπολογιστών μου. Όντως, εκείνος ο χώρος αποτελεί μια… γείωση όλου του «φορτίου» που έχει συσσωρευτεί από το ρεπορτάζ. Άλλες φορές διαβάζω. Συνήθως παλιά άρθρα που αφορούν εγκλήματα και άλλες φορές κείμενα αρχαίας ελληνικής γραμματείας.

Τι είναι αυτό που – ανεξάρτητα από τη δουλειά – σας κάνει να αισθάνεστε πλήρης;

Τα παιδιά μου. Όσο βλέπω την πρόοδό τους, καθώς και τα δύο σπουδάζουν.

Πώς βλέπετε τον εαυτό σας σε 10 χρόνια – επαγγελματικά και προσωπικά;

Συνταξιούχο; (χαχαχα)

Τι αφήνει η δημοσιογραφία μέσα σας κάθε βράδυ όταν κλείσετε τα φώτα;

Προβληματισμούς για το ερχόμενο πρωινό.

Τον ευχαριστούμε θερμά για την εμπιστοσύνη και τη διάθεση να μοιραστεί μαζί μας σκέψεις, βιώματα και αλήθειες που σπάνια λέγονται δημόσια. Του ευχόμαστε να συνεχίσει με την ίδια δυναμικότητα, το ίδιο ήθος και την ίδια δημοσιογραφική ευθύνη τα ρεπορτάζ του, πετυχαίνοντας σε κάθε επαγγελματικό και προσωπικό του στόχο.

Συνέντευξη: Ερμίνα Μαρία Μουρατίδου Παπαγεωργοπούλου

Επιμέλεια: Βάγια Ραφαηλία Παράσχου

Απάντηση