Υπάρχουν άνθρωποι που δεν περιορίζονται σε μια ταυτότητα, αλλά κινούνται ανάμεσα στη σκέψη, την αναζήτηση και την ανάγκη για απαντήσεις. Ο Αναστάσιος Κοντραφούρης είναι ένας τέτοιος άνθρωπος. Πίσω από τις δημόσιες ιδιότητές του, αποκαλύπτεται μια προσωπικότητα που χαρακτηρίζεται από ευθύτητα, ειλικρίνεια και μια βαθιά φιλοσοφική διάθεση να κατανοήσει τον κόσμο και τη θέση του ανθρώπου μέσα σε αυτόν.
Με καταγωγή από το Λάχι Λακωνίας, έναν τόπο άγριο και αυθεντικό, φαίνεται πως κουβαλά μέσα του στοιχεία που διαμόρφωσαν όχι μόνο τον χαρακτήρα του αλλά και την ελευθερία της σκέψης του. Η σχέση του με τη φύση, η παιδική του ηλικία και η διαρκής ανάγκη για εξέλιξη τον οδήγησαν σε μια πορεία που δεν περιορίστηκε ποτέ σε στενά πλαίσια.
Μέσα από τη διαδρομή του στην υποκριτική και τη μετέπειτα στροφή του στη συγγραφή, ξεδιπλώνεται ένας άνθρωπος που δεν αρκείται στο να εκφράζει συναισθήματα, αλλά αναζητά το βαθύτερο νόημα της ύπαρξης. Η φιλοσοφία, για τον ίδιο, δεν αποτελεί απλώς έναν τομέα ενασχόλησης, αλλά έναν τρόπο ζωής και μια συνεχή προσπάθεια κατανόησης του κόσμου.
Ποιος είναι ο Αναστάσιος Κοντραφούρης πέρα από τις δημόσιες ιδιότητες του;
Είμαι ένας άνθρωπος απλός και ζω στωικά. Με διακρίνει η ευθύτητα, η ειλικρίνεια και η αλήθεια στις διαπροσωπικές μου σχέσεις. Αυτο που κάνω συνεχώς και με ενδιαφέρει, είναι να διαβάζω και να μελετώ τους φιλοσόφους.
Από ποιον τόπο κατάγεστε και πόσο έχει επηρεάσει η καταγωγή σας τον χαρακτήρα και τη σκέψη σας;
Κατάγομαι από το Λάχι Λακωνίας, ένα μικρό χωριό απέναντι από τα Κύθηρα. Έζησα εκεί μέχρι τα 18 μου χρόνια και έπειτα μετακόμισα στην Αθήνα. Από το Λάχι επηρεάστηκα από τη φύση και την άγρια ομορφιά του τόπου. Η φύση σε μαθαίνει να αγαπάς το ωραίο και να ονειρεύεσαι. Η φύση διαμόρφωσε τον ασυμβίβαστο χαρακτήρα μου, την ακεραιότητα και την ελευθερία της σκέψης μου.
Πώς ήταν τα παιδικά σας χρόνια και ποιες εμπειρίες θεωρείτε καθοριστικές για τη διαμόρφωσή σας;
Τα παιδικά μου χρόνια ήταν μεταξυ του παιχνιδιού, του αθλητισμού και της δουλειάς. Ο πατέρας μου ήταν οικοδόμος και με έπαιρνε συχνά μαζί του στη δουλειά και από αυτόν έμαθα πως πρέπει συνεχώς να δουλευω και να αγωνίζομαι στη ζωή. Ήταν όμως πολύ σκληρός μαζί μου όταν κάτι δεν έκανα καλά και γι’ αυτό δημιούργησα έναν επαναστατικό χαρακτήρα. Στο χωριό όμως έβρισκα πολύ χρόνο να γυμνάζομαι, να παίζω ποδόσφαιρο και να γίνομαι συνεχώς καλύτερος με ό,τι κι αν αγωνιζόμουν.
Ποιες σπουδές ακολουθήσατε και τι αποκομίσατε περισσότερο από αυτές;
Σπούδασα Δημοσιογραφία και Υποκριτική. Δεν θεωρώ όμως ότι έμαθα κάτι ιδιαίτερο απο τις σχολές που σπούδασα. Όλη η μόρφωσή μου έγκειται στα βιβλία που δανείζομαι από τις βιβλιοθήκες, τον χρόνο που έχω περάσει στα αναγνωστήρια και από το να παρατηρώ τους ανθρώπους και το σύμπαν.
Τι ήταν αυτό που σας οδήγησε αρχικά στο χώρο της υποκριτικής;
Όταν ήμουν είκοσι χρονών είχα έντονη συγκινησιακή φόρτιση που βρισκόταν σε χάος μέσα μου και ζητούσε διέξοδο να εκφραστεί και να απελευθερώσω τα έντονα συναισθήματα που είχα, καθώς δεν είχα την διανόηση τότε και τη γνώση να βάλω τον ψυχικό μου κόσμο σε μια σειρά. Το να ερμηνεύω ρόλους με έντονα συναισθήματα ήταν αυτό που με οδήγησε στην Υποκριτική. Έχω παίξει τρεις φορες στην Επίδαυρο με το Εθνικό Θέατρο. Έχω συνεργαστεί με τον μεγαλύτερο Έλληνα σκηνοθέτη, τον Μίνω Βολανάκη, στον πρώτο μου ρόλο στο θέατρο και έχω συνεργαστεί με την μεγαλύτερη Ελληνίδα ηθοποιό, την Αλεξάνδρα Λαζαρίδου, στην παράσταση ”Απόλυτη Φρίντα” στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών ερμηνεύοντας τον Ντιέγκο Ριβέρα, τον άντρα της Φρίντα.
Ποια στιγμή της θεατρικής ή της τηλεοπτικής σας πορείας θεωρείτε σταθμό;
Σε ηλικία είκοσι δύο χρονών για μια περίοδο πρωταγωνίστησα στη “Λάμψη” του Νίκου Φώσκολου παίζοντας τον άγγελο τιμωρό. Έπαιξα επίσης τον Ερμή στην Επίδαυρο με το Εθνικό Θέατρο. Έπαιξα στην πολιτιστική ολυμπιάδα δίπλα στην Δέσποινα Μπεμπεδέλη στο έργο “Μανώλη”. Πρωταγωνίστησα σε αυτοτελές επεισόδιο στη σειρά ”Αληθινοί έρωτες”, στο επεισόδιο ”Πίσω από τον καπνό του τσιγάρου”. Πιο σημαντικός, όμως, ρόλος θεωρώ ότι ήταν ο Ντιέγκο Ριβέρα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Υπήρξε κάποιος ρόλος που σας άλλαξε ως άνθρωπο;
Οχι Κανένας.
Τι σας ώθησε να αφήσετε την υποκριτική και να αφοσιωθείτε στη συγγραφή;
Αρχή της φιλοσοφίας είναι το θαυμάζειν. Όταν έπαψα πια να θαυμάζω τον χώρο της υποκριτικής στράφηκα προς τη συγγραφή. Ο ηθοποιός ερμηνεύει λόγια άλλων και εγώ ήθελα να πω τα δικά μου λόγια. Έπαψα να θελω να εκφράζομαι μέσω ρόλων και θέλησα να δημιουργήσω την δική μου προσωπικότητα που έχει τον δικό της λόγο και κάνει κριτική απέναντι στα πράγματα. Επίσης, ο χώρος του θεάτρου και της τηλεόρασης είναι αρκετά διεφθαρμένος, όπου η ηθική μου δεν θα μπορούσε να συνεργαστεί μαζί του.
Πώς διαφέρει η έκφραση ενός ηθοποιού από εκείνη του συγγραφέα;
Ηθοποιός και συγγραφέας έχουν ομοιότητες αλλά περισσότερο διαφορές. Ο ηθοποιός εκφράζει την επικοινωνία του αισθητού κόσμου, ενώ ο συγγραφέας εκφραζει την επικοινωνία του νοητού κόσμου. Εγω δεν γράφω μυθιστορήματα για να μοιάζω στον ηθοποιό. Εγώ γράφω φιλοσοφία που είναι δημιουργία εκ του μηδενός. Δεν υπάρχουν δεδομένα στη φιλοσοφία. Μπορείς να μιλάς και να γράφεις για το οτιδήποτε, όχι όμως αυθαίρετα. Πρέπει να γνωρίζεις τι έχει ειπωθεί για το κάθε θέμα από τους προγενέστερους φιλοσόφους. Η φιλοσοφία είναι ελευθερία του πνεύματος. Η υποκριτική είναι η διάχυση των διαθέσεων και των συναισθημάτων.
Υπήρχε κάποιο προσωπικό βίωμα που λειτούργησε ως αφετηρία για τη συγγραφική σας πορεία;
Όχι, δεν υπήρχε κάποιο συγκεκριμένο προσωπικό βίωμα, αλλά η αφηρημένη ιδέα της απουσίας νοήματος στους μικρούς σκοπούς που καταπιάνεται ο άνθρωπος στην καθημερινότητά του. Έτσι, βρήκα ενδιαφέρον στην δημιουργία φιλοσοφικών νοημάτων.
Στο έργο σας διακρίνεται η φιλοσοφική αναζήτηση. Τι σημαινει για εσας η φιλοσοφία στην καθημερινή ζωή;
Ο άνθρωπος που αγνοεί, αγνοεί κατά κύριο λόγο την άγνοιά του και γι’ αυτό δεν αισθάνεται την ανάγκη της φιλοσοφίας. Η φιλοσοφία προσβλέπει στο φωτεινό χώρο του όντος, το οποίο ταυτίζεται με το θείο. Οτιδήποτε υπερβαίνει το σύμφωνα με τις τρέχουσες αντιλήψεις προσδοκώμενο, ανακινεί τη συνείδηση του πεπερασμένου των ανθρώπινων γνωστικών δυνατοτήτων και ωθεί προς τη φιλοσοφία, στην τάση δηλαδη για απόλυτη κατανόηση του όντος. Η φιλοσοφία προσιδιάζει στον άνθρωπο, αφού μόνο ο Θεός είναι σοφός. Ο φιλόσοφος βρίσκεται μεταξύ γνώσης και άγνοιας. Μεταξύ του ανώτερου πνευματικού κόσμου, του κόσμου της ουσίας και του κατώτερου αισθητού κόσμου, του γίγνεσθαι και της ύλης. Η καθημερινότητα χωρίς φιλοσοφία σημαίνει υποδούλωση στον κατώτερο κόσμο και εξάρτηση από αυτόν. Ο φιλοσοφημένος άνθρωπος μπορεί να τοποθετεί την ψυχή του στον κόσμο των ιδεών και να αντιλαμβάνεται το νοητό κόσμο μέσω του νου του, εκεί όπου η γνώση μπορεί να γίνει καθαρή και απόλυτη – ενώ στον κατώτερο κόσμο τα πράγματα στο γίγνεσθαι δεν μπορούν να γίνουν απολύτως κατανοητά, γιατι βρίσκονται συνήθως μεταξύ ύπαρξης και ανυπαρξίας. Με απλά λόγια η φιλοσοφία στην καθημερινότητα βοηθά τον άνθρωπο να μην υποδουλώνεται στα πράγματα και να βρίσκει έναν χώρο ελευθερίας στο επέκεινα.
Πιστεύεται ότι ο σύγχρονος άνθρωπος έχει απομακρυνθεί από την ουσία του;
Εννοείτε αν έχει αλλοτριωθεί; Πρέπει πρώτα να εξετάσουμε ποια είναι η ουσία του ανθρώπου. Ο άνθρωπος είναι ένα ον που παρατηρεί, σκέφτεται και δρα. Ο σημερινός σύγχρονος άνθρωπος δεν προλαβαίνει να σκεφτεί, γιατί ζει σε μια βιαστική κοινωνία. Δεν μπορεί να δράσει, γιατί μπροστά του ορθώνεται ένας τεράστιος μηχανισμός θεσμικής καταπίεσης που περιορίζει τη δράση του στο βαθμό που δεν είναι επικίνδυνη γι’ αυτούς που έχουν την δύναμη. Ο σύγχρονος άνθρωπος έχει ελάχιστη δύναμη για να δράσει. Κατά αυτήν την έννοια δεν μπορεί να εκφράσει την ουσία του γιατί δεν έχει την δύναμη να το κάνει, ακόμη κι αν η συνείδησή του είχε άμεση επαφή με την ουσία του.
Ποια είναι η μεγαλύτερη παρεξήγηση που κάνει η κοινωνία για την έννοια της ελευθερίας;
Τίποτα δεν είναι απολύτως ελευθερο στην κοινωνία, γιατι υπάρχει η ετερονομία της κοινωνίας. Υπάρχει η αρχή ότι είμαστε ελεύθεροι μέχρι εκεί που τελειώνει η ελευθερία του άλλου. Η τάση της σημερινής καταναλωτικής κοινωνίας είναι να δείχνει ότι όσο περισσότερο πλούσιος είναι κάποιος, τόσο περισσότερο μπορεί να κινηθεί και να κάνει όλο και περισσότερα πράγματα. Άρα η ελευθερία σήμερα βρίσκεται σε άμεση αναλογική εξάρτηση από το χρήμα. Αυτό είναι παρεξήγηση ή πραγματικότητα; Επίσης έχουμε την αρχαία φιλοσοφία και τις θρησκείες που μας λένε ότι ελεύθερος είναι κάποιος που έχει αποδεσμευτεί από τα πάθη του. Δηλαδή, να παραιτηθεί από τις όποιες ανθρώπινες διεκδικήσεις του. Τι απ’ όλα να διαλέξουμε;
Οι άνθρωποι έχουν επιθυμίες που πρέπει πρώτα να τις θεσμοθετήσουν σε δικαιώματα. Η σημερινή κοινωνία έχει δικαιώματα που δεν τα χρειάζεται άλλο πια κι αναζητά καινούρια που θα εξασφαλίσουν τις νέες επιθυμίες. Το σύστημα μας δίνει δικαιώματα και ελευθερίες, τόσα όσα χρειαζόμαστε για να μην επαναστατήσουμε εναντίον αυτών που καρπώνονται περισσότερα από εμάς.
Αν μπορούσατε να συνομιλήσετε με τον νεότερο εαυτό σας, τι θα του λέγατε;
Αυτό που λέω και στον τωρινό εαυτό μου: Να σκέφτομαι περισσότερο.
Ποια αλήθεια ανακαλύψατε αργά στη ζωή και θα θέλατε να γνωρίζατε νωρίτερα;
Δεν γνωρίζω αν οι αλήθειες είναι σταθερές, οπότε όλα τίθενται υπό αμφισβήτηση.
Ποιο θεωρείτε ότι είναι το μεγαλύτερο υπαρξιακό πρόβλημα της εποχής μας;
Είναι η απώλεια νοήματος μέσα σε έναν κόσμο υπερπληροφόρησης, σύνδεσης και αποσύνδεσης. Έχουμε άπειρες επιλογές αλλά δυσκολευόμαστε να επιλέξουμε κάτι που να έχει βάθος και να αξίζει πραγματικά. Ο άνθρωπος έχει απόψεις και αντιλήψεις και ψάχνει να βρει ομάδες να ενταχθεί που ταιριάζουν με τις απόψεις του, πιστεύοντας ότι μέσω της όποιας ομάδας θα αποκτήσει μεγαλύτερη δύναμη και περισσότερα οφέλη. Έτσι, χάνει ακόμα πιο πολύ την ατομικότητά του και την αυτονομία του, πιστεύοντας ότι μπορεί να αναδυθεί μέσω κάποιας ομάδας. Όλα έχουν γίνει πολύ δύσκολα και οι αποτυχίες του τον γεμίζουν πανικό, σύγχυση και συναισθηματική υπαρξιακή κρίση. Γίνεται άπειρα κομμάτια διανέμοντας τον εαυτό του σε πολλούς.
Τι φοβάστε περισσότερο: Τη λήθη ή την παρερμηνεία του έργου σας;
Τη λήθη θα την φοβόμουν αν το έργο μου δεν άξιζε. Την παρερμηνεία τη φοβάμαι περισσότερο.
Ποια είναι τα επόμενα δημιουργικά σας σχέδια;
Τώρα πρόκειται τα εκδοθεί το έργο μου ”Τα Φιλοσοφικά Παλάτια Των Δακρύων” από τις εκδόσεις Δημητρόπουλος. Επίσης, σε δυό μήνες περίπου θα εκδοθεί το ”Έρωτας, Ύπαρξη και Οδύνη” από τις εκδόσεις Ελκυστής. Τωρα γράφω το τρίτο μου φιλοσοφικό βιβλίο. Ακόμα, αξιολογώ κάποιες τηλεοπτικές προτάσεις που μου γίνονται αλλά δεν με ενδιαφέρει κάτι προς το παρον.
Υπάρχει κάποιο όνειρο που δεν έχετε ακόμα πραγματοποιήσει;
Ναι. Δεν έχω γνωρίσει ακόμη τον απόλυτο έρωτα της ζωής μου. Τίποτε άλλο.
Πώς φαντάζεστε τον εαυτό σας καλλιτεχνικά σε δέκα χρόνια;
Να έχει δημιουργήσει ένα έργο που να έχει βοηθήσει όσο πιο πολλούς ανθρώπους να καλυτερέψουν τον εαυτό τους και τη ζωή τους.
Ποιο μήνυμα θα θέλατε να αφήσετε στους ανθρώπους που σας διαβάζουν και σας παρακολουθούν;
Να μείνουν ασυμβίβαστοι, να κρατήσουν το επαναστατικό τους πνεύμα. Να γνωρίσουν τον βαθύτερο εαυτό τους και να τους διακατέχει η αρετή της δικαιοσύνης.
Πώς θα θέλατε να σας θυμούνται οι επόμενες γενιές;
Ως έναν άνθρωπο που αγωνίστηκε να βρει την ουσία στα πράγματα, με συνείδηση, αρχές, αξίες, αρετή και αντιτάχθηκε στην αμφισημαντότητα των πάντων, ανυπόταχτο και ελεύθερο!
Ευχαριστούμε από καρδιάς τον Αναστάσιο για τον χρόνο και τις σκέψεις που μοιράστηκε μαζί μας και του ευχόμαστε να συνεχίσει με την ίδια ελευθερία πνεύματος και δημιουργικότητα την πορεία του, παραμένοντας ένας άνθρωπος που δεν συμβιβάζεται και αναζητά πάντα το βαθύτερο νόημα των πραγμάτων.
Συνέντευξη: Ερμίνα Μαρία Μουρατίδου Παπαγεωργοπούλου
Επιμέλεια: Βάγια Ραφαηλία Παράσχου
