Σήμερα έχουμε τη χαρά να φιλοξενούμε στο EMVP News τον Ελευθέριο Γαϊτανιό, έναν δημιουργό που δεν χωράει σε μία ταμπέλα. Γεννημένος στον Πειραιά, με βαθιές ρίζες στη Σύμη και σπουδές στον κινηματογράφο και τη διοίκηση, είναι ένας καλλιτέχνης που διαρκώς εξελίσσεται, παρατηρεί και τολμά.

Σκηνοθέτης, σεναριογράφος, άνθρωπος που βλέπει την τέχνη μέσα από πολλά διαφορετικά πρίσματα, χωρίς να επαναπαύεται ποτέ. Η ματιά του κουβαλάει ειλικρίνεια, πάλη, πνευματικότητα και μια βαθιά ανάγκη να μιλήσει για τον άνθρωπο μέσα από εικόνες και ιστορίες που ακουμπάνε την αλήθεια.

Τι σε οδήγησε στη σκηνοθεσία; Πότε ένιωσες ότι θέλεις να γράφεις τα δικά σου σενάρια;

Η σκέψη να σκηνοθετήσω γεννήθηκε όταν πέρασα την αποκόλληση αμφιβληστροειδούς. Όταν έπρεπε να ξαναμάθω να εμπιστεύομαι την εικόνα, να χρησιμοποιώ τις κάμερες όπως χρησιμοποιώ τα μάτια μου – με ευθύνη και με φόβο μαζί. Να βλέπεις τον κόσμο και να τον βλέπεις αληθινά. Γράφω σενάρια, γράφω και στίχους. Η ανάγκη ήρθε μόνη της.

Ποια είναι τα μεγαλύτερα δημιουργικά εμπόδια όταν σκηνοθετείς δικό σου σενάριο;

Το εμπόδιο είμαι εγώ.
Ο “σεναριογράφος” μέσα μου θέλει να προστατεύσει την ιστορία. Ο “σκηνοθέτης” θέλει να την ξεγυμνώσει. Η σύγκρουση θυμίζει πάλη ανθρώπου με τον άγγελό του. Το αποτέλεσμα έρχεται όταν οι δύο πλευρές συμφωνήσουν σε μια λέξη: αλήθεια.

Πώς ξεκινάς μια ιστορία;

Με ένα συναίσθημα που δεν μπορώ να αγνοήσω. Καμιά φορά μια εικόνα, άλλες φορές ένας χαρακτήρας που έρχεται και στέκεται εμπρός μου σαν εξομολόγηση.

Σε τι βαθμό αφήνεις τους ηθοποιούς να επηρεάσουν το τελικό αποτέλεσμα; Υπάρχει χώρος για αυτοσχεδιασμό;

Τους αφήνω να επηρεάσουν όσο χρειάζεται για να ζήσει η σκηνή. Όχι παραπάνω, όχι λιγότερο. Ο αυτοσχεδιασμός έχει θέση, αλλά μόνο όταν υπηρετεί την αλήθεια της στιγμής. Δεν με ενδιαφέρει η επίδειξη· με ενδιαφέρει η ακρίβεια. Και πολλές φορές ένας καλός ηθοποιός θα σου δώσει κάτι που δεν είχες προβλέψει, αλλά ήταν αναγκαίο.

Η πιο δύσκολη απόφαση σε πρόσφατο project σου;

Να αφήσω εκτός project έναν/μια ηθοποιό που αγαπώ και εκτιμώ πολύ. Όχι γιατί δεν ήταν καλός – αλλά γιατί η ιστορία απαιτούσε κάτι άλλο.
Τέτοιες αποφάσεις ποτέ δεν είναι εύκολες. Αλλά αν δεν υπερασπιστείς την αλήθεια του έργου, τότε όλη η προσπάθεια χάνει το νόημά της.

Ποιοι δημιουργοί έχουν επηρεάσει το ύφος σου;  

Με έχει επηρεάσει πολύ ο ελληνικός, ο ρωσικός και ο τσεχικός κινηματογράφος. Από σύγχρονους δημιουργούς, ο Καντεμίρ Μπαλάγκοφ, η Όλιβια Νιούμαν και η Αγνιέσκα Χόλαντ. Αλλά την ίδια επίδραση έχω δεχτεί και από ανθρώπους που δεν ανήκουν στο σινεμά. Ο Δημήτρης Λιαντίνης, ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι και ο Δημήτρης Δανέζης έχουν διαμορφώσει τον τρόπο που βλέπω τον άνθρωπο.
Και αυτό, χωρίς να το επιδιώκω, περνάει και στις εικόνες μου.

Αν είχες απεριόριστο budget;  

Θα γύριζα μια ταινία για τη Σύμη. Μια ιστορία από τον πόλεμο, δεμένη με τις εμφανίσεις και τα θαύματα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Στο κέντρο της θα ήταν ένα μικρό κορίτσι. Μέσα από τη δική του ματιά θα φαινόταν ο τόπος, οι άνθρωποι και αυτή η λεπτή γραμμή ανάμεσα στο ανθρώπινο και το θαυμαστό. Μια ταινία που θα μιλάει  για το πώς ένα μικρό κορίτσι μπορεί να κρατήσει όρθιους ανθρώπους, ψυχές, αρχές κάτω από τις πιο δύσκολες συνθήκες.

Πώς βλέπεις τον ελληνικό κινηματογράφο σήμερα;

Του λείπει στήριξη. Η ουσιαστική στήριξη… Μου δίνει ελπίδα ότι οι νέοι δημιουργοί δεν φοβούνται. Βλέπω μια δίψα για προσωπικό λόγο. Αυτό που λείπει είναι η υποδομή, όχι το ταλέντο.

Όταν γράφεις ή σκηνοθετείς, πόσο προσωπικά στοιχεία αφήνεις;

Όσα δεν μπορώ να κρύψω. Για την ακρίβεια νομίζω ότι κάθε μου δημιούργημα είναι 100% αποτύπωση προσωπικών στοιχείων τα όποια 
ίσως και εγώ ο ίδιος δεν γνώριζα κάποιες φορές και κάποιες άλλες γνώριζα πολύ καλά..

Υπάρχει μια στιγμή που σε άλλαξε βαθιά;

Η στιγμή με το πρόβλημα στα μάτια μου.

Πώς διαχειρίζεσαι την κριτική;

Με ευγνωμοσύνη αλλά και διάκριση. Δεν με νοιάζει να με αγαπήσουν όλοι· με νοιάζει να μην με προδώσω.

Το μικρό σου τελετουργικό πριν το γύρισμα ή το γράψιμο;

Προσεύχομαι. 

Τι σε ηρεμεί στις δύσκολες μέρες;

Να πάω εκκλησία. Να πάω γήπεδο, να δω ή να παίξω μπάλα. Το πρώτο μου θυμίζει ότι υπάρχει νόημα. Το δεύτερο ότι υπάρχει ζωή.

Πού βρίσκεις έμπνευση; Υπάρχει κάτι αναπάντεχο που έγινε πηγή ιστοριών;

Στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Στις λέξεις που λέγονται χωρίς σκέψη.Κάποτε μια απλή χειρονομία ενός άγνωστου έγινε ολόκληρη σκηνή.

Τι θα ήθελες να θυμούνται οι άνθρωποι από σένα;

Ότι προσπάθησα να είμαι ειλικρινής. Ότι δεν πρόδωσα την ψυχή μου ούτε για εντυπώσεις ούτε για χειροκρότημα. Ότι αγάπησα αυτό που έκανα.

Τι θα έλεγες στον νεότερο εαυτό σου;

Μη φοβάσαι.

Τον ευχαριστούμε θερμά για τον χρόνο, την ειλικρίνειά του και για τις σημαντικές διευκρινίσεις σχετικά με την τέχνη, την αλήθεια και τα όρια του δημιουργού. Είμαστε σίγουροι ότι θα τον ξαναφιλοξενήσουμε πολύ σύντομα στο EMVP News, με νέα έργα που έχει ήδη στα σκαριά και τα οποία ανυπομονούμε να γνωρίσουμε. Καλή συνέχεια σε ό,τι δημιουργεί και πάντα με την ίδια αφοσίωση και καθαρότητα.

Συνέντευξη: Ερμίνα Μαρία Μουρατίδου Παπαγεωργοπούλου

Επιμέλεια: Βάγια Ραφαηλία Παράσχου