Πόσο μπορεί να ζήσει πραγματικά ένας άνθρωπος;
Το ερώτημα απασχολεί εδώ και δεκαετίες την επιστημονική κοινότητα και μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό npj Aging επιχειρεί να δώσει μια νέα, θεωρητική απάντηση.
Οι ερευνητές δημιούργησαν ένα μαθηματικό μοντέλο στο οποίο υπέθεσαν ότι στο μέλλον η επιστήμη θα έχει καταφέρει να εξαλείψει τις περισσότερες γνωστές αιτίες γήρανσης και τις χρόνιες ασθένειες. Στη συνέχεια εξέτασαν τι θα συνέβαινε εάν παρέμενε μόνο ένας παράγοντας: οι σωματικές μεταλλάξεις, δηλαδή οι τυχαίες αλλαγές στο DNA που συσσωρεύονται στα κύτταρά μας όσο μεγαλώνουμε.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά
Σύμφωνα με το μοντέλο, χωρίς αυτή τη γενετική φθορά ο θεωρητικός μέσος χρόνος ζωής θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 1.759 χρόνια. Όταν όμως οι σωματικές μεταλλάξεις συμπεριλήφθηκαν στους υπολογισμούς, η θεωρητική διάρκεια ζωής μειώθηκε δραματικά, με τις εκτιμήσεις να κυμαίνονται μεταξύ 146 και 194 ετών, ενώ ο μέσος όρος διαμορφώθηκε περίπου στα 156 χρόνια.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι δεν γερνούν όλα τα όργανα με τον ίδιο τρόπο. Όργανα όπως το ήπαρ και το δέρμα ανανεώνουν συνεχώς τα κύτταρά τους, περιορίζοντας τη συσσώρευση βλαβών. Αντίθετα, τα νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου και τα καρδιακά μυϊκά κύτταρα αντικαθίστανται πολύ δύσκολα, με αποτέλεσμα οι γενετικές αλλοιώσεις να συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου. Αυτό φαίνεται να αποτελεί το βασικό βιολογικό «φρένο» στη μακροζωία.
Οι ίδιοι οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η μελέτη δεν προβλέπει πως οι άνθρωποι σύντομα θα ζουν 194 χρόνια. Αντίθετα, δείχνει ότι ακόμη και αν η ιατρική καταφέρει να αντιμετωπίσει πολλές από τις σημερινές αιτίες γήρανσης, θα χρειαστεί να βρεθεί τρόπος αντιμετώπισης της σταδιακής φθοράς του DNA ώστε να ξεπεραστεί αυτό το θεωρητικό βιολογικό όριο.
Πηγή: npj Aging (Nature Portfolio) – Efimov E. και συν., Somatic mutations impose an entropic upper bound on human lifespan (2026)
Επιμέλεια: Βάγια Ραφαηλία Παράσχου
