Αποτελεί πραγματική τιμή για το EMVP News να φιλοξενεί μια συνέντευξη με τη Γωγώ Φάκου – Θεοδωράκη, μια γυναίκα με έντονη προσωπικότητα, ουσιαστική παρουσία και ξεχωριστό βεληνεκές στον χώρο της τέχνης.

Μια καλλιτέχνιδα που αποδέχτηκε να μιλήσει στο EMVP News και να μοιραστεί μαζί μας, με την ειλικρίνεια και το βάθος που τη χαρακτηρίζει, στιγμές από τη ζωή της, την καλλιτεχνική της πορεία, αλλά και προσωπικά κομμάτια της διαδρομής της.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, αναφέρεται στην πορεία της, στις δυσκολίες που αντιμετώπισε, στη διαρκή ανάγκη της για εξέλιξη, αλλά και στον σύζυγό της, για τον οποίο μιλά με λόγια γεμάτα αγάπη και σεβασμό.

Μέσα από τα λόγια της, γίνεται ξεκάθαρο πως πρόκειται για έναν άνθρωπο που δεν φοβήθηκε να παλέψει, να διεκδικήσει και να εκφραστεί, τόσο μέσα από την τέχνη όσο και μέσα από τη συγγραφή.

Δεν θα πούμε περισσότερα. Αφήνουμε το κείμενο της συνέντευξης να μιλήσει από μόνο του.

Θα θέλαμε να ξεκινήσουμε τη συνέντευξή μας με μια σύντομη παρουσίαση του εαυτού σας.

Είμαι απλώς ένα κορίτσι από την όμορφη Φωκίδα, που ακολούθησε τα όνειρά του με πάθος και χωρίς την παραμικρή έκπτωση. Εργάστηκα σε άσχετες δουλειές για να καταφέρω να σπουδάσω. Η βασική μου ιδιότητα είναι… δια βίου μαθήτρια και κατά συρροή καλλιτέχνης!!! Ένα αστείο που λέω με τους φίλους, μα δεν απέχει από την πραγματικότητα.

Σπούδασα δημοσιογραφία, υποκριτική, τραγούδι, δημιουργική γραφή, σκηνοθεσία, επαγγελματικό μακιγιάζ και τελευταία ειδική αγωγή στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Φυσικά, χρειαζόμουν χρήματα για τις σπουδές μου. Θυμάμαι να ματώνουν τα πόδια μου, μετά από ώρες ορθοστασίας, σε καφέ που εργαζόμουν χωρίς ρεπό, συχνά κάνοντας διπλοβάρδιες ή πηγαίνοντας απ’ τη μια δουλειά στην άλλη… Όμως, όταν πατούσα στη σκηνή, όλα τα άλλα έσβηναν. Καμία κούραση δεν υπήρχε.

Πώς ξεκίνησε η πορεία σας στον χώρο της τέχνης;

Επαγγελματικά, με την παράσταση για παιδιά “Ο Ευτυχισμένος Πρίγκιπας” του Όσκαρ Ουάιλντ, στο θέατρο Δυτικής Αττικής. Θυμάμαι την έκσταση που ένιωσα μετά το τέλος της παρθενικής μου εμφάνισης, όταν τα παιδιά ήρθαν και με αγκάλιαζαν. Αυτή η πληρότητα – πως έκανα τον κόσμο ευτυχισμένο – σκέπασε και την αίσθηση του πρώτου πατήματος στο σανίδι.

Ήταν παιδικό σας όνειρο να ασχοληθείτε με την υποκριτική, τη σκηνοθεσία και τη συγγραφή;

Ναι! Και είναι ευλογία να μπορείς να κάνεις αυτό που αγαπάς. Ώρες κλεισμένη ως παιδί στο δωμάτιό μου έπαιζα ρόλους ή έγραφα ποιήματα και στίχους. Αργότερα, μάζευα συμμαθητές στα διαλείμματα και άλλα παιδιά στις διακοπές και σκαρώναμε θεατρικά αυτοσχέδια έργα.

Οι γονείς μου δεν καλοέβλεπαν το θέατρο και έτσι σπούδασα αρχικά δημοσιογραφία. Τους ευγνωμονώ, γιατί από εκεί έμαθα να γράφω σωστά. Όμως η ζωή σε πάει πάντα εκεί που τελικά ανήκεις… και με οδήγησε στο θέατρο και στην ενασχόληση με κάθε πτυχή του.

Ποιες ήταν οι σημαντικότερες στιγμές που καθόρισαν τη διαδρομή σας μέχρι σήμερα;

Εκείνη η στιγμή που αφήνοντας πράγματα πίσω μου για να ακολουθήσω το όνειρό μου, δικός μου άνθρωπος μου είπε: “Τι κάνεις; Γιατί τα γκρεμίζεις όλα; Ξέρεις πόσοι έχουν πεθάνει στο σανίδι;”. Αυτό με πείσμωσε. Αυτό με οδήγησε σε περισσότερες σπουδές και επιλεκτικές συνεργασίες. Τώρα θα απαντούσα: “Ναι. Ίσως πεθάνω στο σανίδι. Μα θα τα’ χω κάνει όλα, όσο καλύτερα μπορώ”.

Και φυσικά, η πορεία του πρώτου βιβλίου μου με τίτλο “ΚΡΑΓΙΟΝΑΡΙΣΜΕΝΑ ΧΕΙΛΗ” από τις Εκδόσεις Όστρια. Πήρε πέντε βραβεία, τα τρία διεθνή, έγινε παράσταση, τραγούδι απο τον Ανδρέα Αποστόλου, ημερίδα για την κακοποίηση και ενέπνευσε δύο εικαστικές εκθέσεις. Και κομμάτια του παίχτηκαν σε δύο διαφορετικές παραστάσεις άλλων συναδέλφων.

Ποιες συνεργασίες στην καριέρα σας ξεχωρίζετε και γιατί;

Κάθε συνεργασία είναι το ίδιο σημαντική. Βέβαια, καθοριστικό ρόλο έπαιξαν στην εξέλιξη μου οι συνεργασίες με δύο σπουδαίους σκηνοθέτες. Τον Αλέξανδρο Λιακόπουλο που με έβαλε στη σκηνοθεσία και τον Γιάννη Νικολαΐδη που με έβαλε στο αρχαίο θέατρο. Θα είναι για πάντα οι πιο σημαντικοί μου δάσκαλοι.

Υπάρχει κάποια συνεργασία που σας επηρέασε βαθιά ως καλλιτέχνη;

Ο ρόλος της Ερμιόνης στην “Ανδρομάχη” του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Γ. Νικολαΐδη. Διάβασα πολύ για εκείνη. Την λάτρεψα, την δικαιολόγησα και μαζί της πάτησα σε σπουδαίους αρχαιολογικούς χώρους και θέατρα. Με έκανε να ανακαλύψω, να αποδεχτώ και να αγαπήσω πολλά πράγματα και στον ίδιο μου τον εαυτό. Αλλά αυτό θα είναι ένα μυστικό μεταξύ εμένας κι εκείνης… Χαίρομαι που και φέτος το καλοκαίρι θα την ξανανταμώσω για λίγες παραστάσεις.

Επίσης, ο ρόλος της Ηρωδιάδας που υποδύομαι αυτό το διάστημα στον Άγιο Ιωάννη Πρόδρομο “Φωνή εν τη Ερήμω” στο Θέατρο Μικρός Κεραμεικός. Ένας ρόλος που ονειρευόμουν πάντα να παίξω και έχω την ευκαιρία να το κάνω, υπό την σκηνοθετική μπαγκέτα του Μενέλαου Τζαβέλα και της Ευτυχίας Αργυροπούλου, που έχει γράψει και το έργο.

Τι σημαίνει για εσάς η έννοια της συνεργασίας στον καλλιτεχνικό χώρο;

Το βασικότερο. Το θέατρο είναι ομαδικό “άθλημα”. Όλοι μαζί οι συντελεστές στηρίζουν μια παράσταση… Αν από κάπου υπάρχει αδυναμία ή ανταγωνισμός θα φανεί αργά ή γρήγορα και θα έχει αντίκτυπο στο τελικό αποτέλεσμα. Ο κόσμος έχει αντίληψη απίστευτη. Με έχουν πλησιάσει πολλές φορές και μου έχουν πει πράγματα που καταλαβαίνουν.

Πώς βιώνετε τη μετάβαση από την υποκριτική στη σκηνοθεσία;

Για μένα το να είναι και ηθοποιός ο σκηνοθέτης έχει πολλά θετικά. Μπαίνει στη θέση εκείνου που σκηνοθετεί, τον καταλαβαίνει παραπάνω, τον αφήνει να προσθέσει κομμάτι από τον εαυτό του. Δεν τον εκθέτει, όπως δε θα ήθελε να εκθέσουν κι εκείνον, αν έπαιζε. Τον προστατεύει και του βγάζει το καλύτερο που έχει να δώσει.

Τι είναι αυτό που σας γοητεύει περισσότερο στη σκηνοθεσία;

Το να πάρεις μια γυμνή σκηνή και να φτιάξεις έναν ολόκληρο κόσμο επάνω της. Το να πάρεις τον γραπτό λόγο και να του δώσεις φωνή. Το να πάρεις έναν καλλιτέχνη – δε λέω μόνο ηθοποιό, γιατί σκηνοθετώ και συναυλίες – και να τον πλάσεις από την αρχή. Και το ότι πρέπει συνεχώς να διαβάζεις, να μαθαίνεις, να παρακολουθείς παραστάσεις και σεμινάρια. Είπαμε, είμαι γεννημένη μαθήτρια…

Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που έχετε αντιμετωπίσει ως σκηνοθέτης;

Η σκηνοθεσία του συζύγου μου Νίκου Θεοδωράκη, μα και του εαυτού μου,  στην παράσταση “(Α)ΓΝΩΣΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ Η ΚΡΥΦΗ ΚΑΣΕΤΑ”. Μια ιστορία που ουσιαστικά είναι η δική του ιστορία και τον άγγιζε πολύ συναισθηματικά. Το ότι εγώ έπρεπε να υποδυθώ την μητέρα του ήθελε πολύ λεπτό χειρισμό, ειδικά σε σκηνές όπως η γέννησή του ή ο θάνατός της. Τα καταφέραμε όμως και η παράσταση αγαπήθηκε πολύ. Τεράστια η συμβολή του ηθοποιού Ιωάννη Τσίλη σε όλο αυτό, που εκτός από τον ρόλο του στην παράσταση, με βοήθησε και στην σκηνοθεσία.

Υπάρχει κάποιο έργο που έχετε σκηνοθετήσει και κατέχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά σας;

Τα έργα που ανεβάζω με τους μαθητές μου έχουν την πρώτη θέση στην καρδιά μου. Είμαι ειδική (θεατρο)παιδαγωγός στο κέντρο ημέρας για τον αυτισμό “CONNECT AUTISM IASIS”. Διδάσκω, επίσης, θέατρο στην “Ανοιχτή Αγκαλιά σε παιδιά ΑΜΕΑ” και στο 21ο Δημοτικό Σχολείο Αχαρνών και διατηρώ χρόνια – με τον Ανδρέα Αποστόλου – το θεατρικό εργαστήρι “Εργοτέχνιον” στον Κόκκινο Μύλο.

Η χαρά που έχουν όλα τα παιδιά μου όταν ανεβαίνουν στην σκηνή δε μπορεί να συγκριθεί με καμία άλλη μου σκηνοθεσία. Αυτό το βήμα έκφρασης που θα τους δοθεί μέσα από τη δική μου καθοδήγηση, με γεμίζει ευτυχία.

Πείτε μας λίγα λόγια για το τελευταίο βιβλίο που έχετε γράψει. Ποια ήταν η αφορμή;

Το “(Α)ΓΝΩΣΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ” από τις εκδόσεις Όστρια, είναι η ιστορία του συζύγου μου με τον πατέρα του Μίκη Θεοδωράκη. Αφορμή ήταν η αγάπη μου σε εκείνον, η αμφισβήτηση της αλήθειας από κάποιους, όπως και ένα δημοσίευμα που αποκαλούσε την μητέρα του «Η όμορφη δεκαπεντάχρονη που ξελόγιασε τον Μίκη». Ήθελα να ειπωθεί η αλήθεια, να γαληνέψει η ψυχή της Αλεξάνδρας και όλοι να πάρουν τη θέση που τους αναλογεί. Όταν γνώρισα τον Νίκο απόρησα που δεν το έκανε κάποιος αυτό νωρίτερα για εκείνον. Και ορκίστηκα στον εαυτό μου, πως θα το κάνω εγώ, ακόμη κι αν χρειαστεί να παλέψω με δαίμονες… Και πολλοί προσπάθησαν να με εμποδίσουν… Δεν το φοβάμαι όμως το σκοτάδι. Μια και μόνο αχτίδα φωτός μπορεί να το κάνει απλώς σκιά.

Πόσο προσωπικό είναι το περιεχόμενο του βιβλίου σας;

Την ιστορία αυτή την γνωρίζει όλη η Ελλάδα και ο Νίκος έχει αγαπηθεί από τον κόσμο. Εγώ ήθελα να δώσω το παραπάνω σ’ αυτό. Υπάρχουν έγγραφα που αποδεικνύουν τα πάντα. Κάποια αποσπάσματα θα τα βρείτε και μέσα στο βιβλίο. Έκανα έρευνα. Επίσης, υπάρχει και μια συνέντευξη σε κασέτα, που έδωσε η μητέρα του σε γνωστό δημοσιογράφο της εποχής και τα εξιστορεί όλα… Άντλησα υλικό και από εκεί. Το βιβλίο – όπως και η παράσταση – δεν σκοπεύει να προσβάλλει κανέναν, ούτε να πληγώσει. Μοναδικός σκοπός είναι η προβολή της πραγματικότητας. Η «αργοπορημένη» δικαίωση όσων πόνεσαν. Και κυρίως η κάθαρση.

Τι θα θέλατε να αποκομίσει ο αναγνώστης μέσα από αυτό;

Την αλήθεια. Και τον τρόπο που πρέπει να βλέπει τα παιδιά και τις γυναίκες που βρέθηκαν σε ανάλογες περιπτώσεις. Δεν υπάρχουν νόθα παιδια (Θεέ μου πόσο άσχημη λέξη!). Νόθα μυαλά υπάρχουν. Κάθε παιδί είναι ευλογία. Με όποιον τρόπο κι αν ήρθε στην ζωή. Εκείνη την εποχή ήταν συχνά αυτά τα φαινόμενα σε μια κοινωνία που προτιμούσε να κρυφτεί πίσω από το δάχτυλό της. Καταδίκαζε αντί να αγκαλιάσει. Δε φαντάζεσαι πόσοι άνθρωποι μου είπαν πως έχουν παρόμοια ιστορία. Τρείς μάλιστα ζήτησαν να γράψω και βιβλίο γι’ αυτούς. Θα ήθελα να το κάνω, αν αυτό τους λυτρώσει.

Πώς συνδυάζετε μέσα σας τις ιδιότητες της ηθοποιού, της σκηνοθέτιδας, της συγγραφέα και της δασκάλας θεάτρου;

Έυκολα. Γιατί τα θεωρώ το ένα συνέχεια του άλλου. Η προσωπική μου γνώμη είναι η εξής: Δεν μπορείς να διδάξεις θέατρο ή να σκηνοθετήσεις αν δεν ξέρεις να παίζεις. Και δεν μπορείς να σεβαστείς απόλυτα κείμενο που θα σου δοθεί, αν δε γράφεις κι εσύ.

Υπάρχει ένας κοινός άξονας που διαπερνά όλο το έργο σας;

Η αγάπη για το θέατρο και τον θεατή κατ’ επέκταση… Δε θα μπορούσα να κάνω το ελάχιστο χωρίς αυτήν. Με κάνει να θέλω συνεχώς να μαθαίνω, να προχωρώ, να εξελίσσομαι και κυρίως να προσφέρω.

Ποιο είναι το βασικό μήνυμα που θέλετε να μεταδώσετε μέσα από την τέχνη σας;

Την εξέλιξη. Ως κοινωνία, ως άνθρωποι, ως ψυχές… Η σκηνή πάντα έχει να διδάξει. Το θέατρο, η ύψιστη των τεχνών, έχει πολλά να μας πει. Φτάνει να θέλουμε να ακούσουμε. Μόνο η τέχνη και η αγάπη μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο. Τα δυνατότερα όπλα τα έχουμε στην χώρα που γέννησε τον πολιτισμό και την αγάπη. Ας τα χρησιμοποιήσουμε.

Πώς είναι να είστε μέλος μιας τόσο σημαντικής οικογένειας για τον ελληνικό πολιτισμό;

Το σημαντικό είναι να παράγεις πολιτισμό όπου κι αν ανήκεις. Να επιλέγεις αυτά που θα κάνουν τους άλλους να σε σέβονται, όχι να σε λυπούνται. Να δείχνεις πως παλεύεις για τα ιδανικά σου και τις αξίες σου. Να ακολουθείς δικό σου δρόμο ή ακόμη καλύτερα να ανοίγεις νέους δρόμους. Εξάλλου ο καθένας μας καλείται να βάλει το δικό του λιθαράκι.

Πώς είναι να είστε η σύζυγος του γιου του Μίκη Θεοδωράκη;

Θα σας πω πώς είναι να είμαι σύζυγος του Νίκου. Γιατί κανείς δε μπορεί να συγκριθεί μαζί του. Έχω την τύχη να έχω πλάι μου τον πιο τρυφερό, ανιδιοτελή, στοργικό και καθαρό άνθρωπο που γνώρισα ποτέ μου. ’Εναν άνθρωπο που όταν τραγουδά με μαγεύει, που όταν χαμογελά στο πρόσωπό του βλέπω την υπέροχη ψυχή του. Αυτά είναι που με έδεσαν μαζί του. Το επίθετο του το χρησιμοποιώ ως τιμή σε εκείνον και γιατί ξέρω πως αυτό τον κάνει χαρούμενο. Θα ξεχώριζα τον άνθρωπό μου ανάμεσα σε χιλιάδες και θα γιάτρευα την πληγή του απ’ όπου κι αν προερχόταν.

Έχει επηρεάσει αυτή η σχέση την καλλιτεχνική σας πορεία;

Στο μόνο που επηρέασε είναι πως πέτυχα να ξανασυστήσω τον Νίκο στον κόσμο, όπως πολλοί κριτικοί έγραψαν. Και χαίρομαι, γιατί αυτός ήταν ο στόχος μου. Κατά τα άλλα, είμαστε σε παράλληλους χώρους που κάποιες φορές ανταμώνουν. Εκείνος στο τραγούδι, εγώ στο θέατρο και την συγγραφή. Ο καθένας έχει τη δική του διαδρομή. Ανταλλάσουμε απόψεις και ιδέες. Ο Νίκος είναι γενικότερα χαμηλών τόνων, άρα τις δημόσιες σχέσεις τις αναλαμβάνω συνήθως εγώ.

Νιώθετε ότι κουβαλάτε μια ιδιαίτερη ευθύνη λόγω αυτού του ονόματος;

Νιώθω πως κουβαλάω ευθύνη μόνο απέναντι στον εαυτό μου. Τον εαυτό μου δε θέλω να ντροπιάσω. Για την ως εδώ πορεία μου, προσέχω τις επιλογές μου.

Πώς διατηρείτε την ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική και την επαγγελματική σας ζωή;

Δεν το θεωρούμε ισορροπία. Το θεωρούμε αγάπη και σεβασμό. Αν αυτά υπάρχουν, όλα είναι ευκολότερα. Και το έχουμε βρεί αυτό από την πρώτη στιγμή.

Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας;

Περιοδείες το καλοκαίρι με το θέατρο και σύντομα η έκδοση του νέου βιβλίου μου. Πρόκειται για ένα παραμύθι, “Τα παιδιά της Νεράιδας”, που μιλά για τον αυτισμό. Ενημερώνει, εξηγεί και προστατεύει, χωρίς να κουνά το δάκτυλο. Φυσικά, θα γίνει και αυτό θεατρική παράσταση, όπως και τα προηγούμενα βιβλία μου. Επίσης, γράφω κοινωνικές ιστορίες που χρησιμοποιούν θεραπευτές και ψυχολόγοι σε κέντρα ψυχικής υγείας και είμαι πολύ χαρούμενη γι αυτό.

Τι θα συμβουλεύατε έναν νέο άνθρωπο που θέλει να ασχοληθεί με την τέχνη;

Να το κάνει. Φτάνει να την αγαπά και να παλέψει για αυτό. Να προσέξει μόνο μην χάσει τον εαυτό του. Τους ρόλους τους αφήνουμε στο καμαρίνι όταν φεύγουμε. Αν τους κουβαλήσουμε και σπίτι, υπάρχει πρόβλημα. Και φυσικά να μην σταματήσει να διδάσκεται. Ποτέ δεν τα ξέρουμε όλα, πάντα έχουμε κάτι να μάθουμε ακόμη. Και εκεί είναι όλη η μαγεία.

Γιατί πιστεύετε ότι αξίζει το κοινό να σας γνωρίσει καλύτερα;

Αυτό δεν θα το πω εγώ. Θα το πει ο τρόπος ζωής μου, και το έργο μου… Σας ευχαριστώ πολύ!

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε από καρδιάς τη Γωγώ Φάκου – Θεοδωράκη για την εμπιστοσύνη και την ανοιχτή αυτή συζήτηση. Ήταν τιμή για το EMVP News να βρίσκεται σε αυτή τη συνέντευξη και να μεταφέρει στο κοινό τα λόγια και τις σκέψεις της. Ανανεώνουμε το ραντεβού μας, με την προσδοκία να τα ξαναπούμε σύντομα και να συνεχίσουμε να αναδεικνύουμε ανθρώπους που έχουν κάτι αληθινό να πουν.

Συνέντευξη: Ερμίνα Μαρία Μουρατίδου Παπαγεωργοπούλου

Επιμέλεια: Βάγια Ραφαηλία Παράσχου