Υπάρχουν ιστορίες που ξεκινούν από μια προσωπική δυσκολία και, στην πορεία, μετατρέπονται σε όραμα για κάτι πολύ μεγαλύτερο. Μια τέτοια ιστορία είναι του Γιώργου Μυριαλλή, ο οποίος μέσα από τη δική του εμπειρία με την αναπηρία οδηγήθηκε σε μια διαφορετική ματιά πάνω στην προσβασιμότητα, την τεχνολογία και τη συμπερίληψη.

Με περισσότερα από 25 χρόνια εμπειρίας στον χώρο της τεχνολογίας, των επιχειρήσεων και της καινοτομίας, επέλεξε να αξιοποιήσει τη γνώση του με έναν διαφορετικό σκοπό: να δημιουργήσει γέφυρες ενημέρωσης, συνεργασίας και κοινωνικής αλλαγής.

Έτσι γεννήθηκε το Me2We, μια πρωτοβουλία που στηρίζεται στην ιδέα ότι το «εγώ» μπορεί να γίνει «εμείς» όταν η γνώση, η τεχνολογία και η ανθρώπινη συνεργασία λειτουργούν χωρίς αποκλεισμούς.

Από την προσωπική εμπειρία μέχρι την καθημερινή ενημέρωση για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, από την τεχνητή νοημοσύνη και την τέχνη μέχρι τη δύναμη της επικοινωνίας, ο Γιώργος μιλά για όσα τον οδήγησαν σε αυτή τη διαδρομή, αλλά και για όσα ονειρεύεται να δημιουργήσει στο μέλλον.

Ακολουθεί η συνέντευξη:

Γιώργο, πριν μιλήσουμε για το Me2We, θέλω να ξεκινήσουμε από εσένα. Ποια ήταν η προσωπική εμπειρία που σε έκανε να δεις διαφορετικά την αναπηρία, την προσβασιμότητα και τελικά την ίδια την κοινωνία;

Η αλήθεια είναι πως συχνά λέμε ότι αν κάτι δεν σου χτυπήσει την πόρτα, είναι δύσκολο να το κατανοήσεις σε βάθος. Για μένα, αυτή η ανατροπή ήρθε μέσα από ένα νευρολογικό πρόβλημα, τη σκλήρυνση κατά πλάκας.

Ξεκίνησε πολύ ήπια, σχεδόν αθόρυβα, αλλά με την πάροδο του χρόνου επιδεινώθηκε. Και εκεί ήταν που άλλαξε ριζικά το πρίσμα μέσα από το οποίο έβλεπα τον κόσμο. Όταν αρχίζεις να βιώνεις στην καθημερινότητά σου τις δυσκολίες στη μετακίνηση, όταν πράγματα που θεωρούσες αυτονόητα παύουν να είναι, συνειδητοποιείς πόσο αφιλόξενη μπορεί να γίνει η πόλη, το περιβάλλον, αλλά και η ίδια η δομή της κοινωνίας μας.

Δεν είδα απλώς τα εμπόδια στους δρόμους ή στα κτίρια· είδα τα εμπόδια στη σκέψη μας. Κατάλαβα ότι η προσβασιμότητα και η συμπερίληψη δεν είναι «βοήθεια» ή «φιλανθρωπία», αλλά βασικό δικαίωμα και προϋπόθεση για να συνυπάρχουμε ισότιμα. Αυτό το προσωπικό βίωμα ήταν και το σημείο καμπής που με έκανε να μην μπορώ πια να κοιτάξω αλλού, οδηγώντας με μετέπειτα στη δημιουργία του Me2We.

Έχεις πίσω σου περισσότερα από 25 χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας σε τεχνολογία, καινοτομία και επιχειρήσεις. Τι ήταν αυτό που σε έκανε να αφήσεις ένα κομμάτι αυτής της επαγγελματικής πορείας και να δημιουργήσεις κάτι με τόσο έντονο κοινωνικό χαρακτήρα;

Μετά από περισσότερα από 25 χρόνια στον χώρο της τεχνολογίας, των επιχειρήσεων και της καινοτομίας, μαθαίνεις να αναγνωρίζεις πότε ένα μοντέλο χρειάζεται αλλαγή και πότε πρέπει να δράσεις προληπτικά.

Πέρα από το προφανές κομμάτι των κινητικών δυσκολιών που εξελίσσονταν, έφτασα σε ένα σημείο καμπής όπου συνειδητοποίησα ότι έπρεπε να δω έγκαιρα το μέλλον μου και να επαναπροσδιορίσω την πορεία μου. Δεν ήταν μόνο μια εσωτερική ανάγκη· ήταν και μια απόλυτα πρακτική, ρεαλιστική ανάγκη. Έπρεπε να προσαρμοστώ στα νέα δεδομένα, αλλά κυρίως όφειλα να προετοιμάσω την οικογένειά μου για αυτή την καινούργια πραγματικότητα.

Υπήρχαν καθημερινά, πρακτικά ζητήματα που έπρεπε να προβλέψω, να οργανώσω και να διαχειριστώ και, για να είμαι ειλικρινής, είναι μια διαδικασία στην οποία βρίσκομαι ακόμα.

Αντί λοιπόν να αφήσω πίσω μου αυτά τα 25 χρόνια εμπειρίας, αποφάσισα να τα αξιοποιήσω διαφορετικά: πήρα όλα τα εργαλεία, τη στρατηγική σκέψη και τη γνώση της τεχνολογίας και τα έθεσα στην υπηρεσία ενός σκοπού με πραγματικό κοινωνικό αντίκτυπο. Η δημιουργία μιας τέτοιας πρωτοβουλίας δεν ήταν φυγή από την καριέρα μου, αλλά η πιο συνειδητή και ώριμη μετεξέλιξή της.

Το όνομα «Me2We» παραπέμπει στη μετάβαση από το «εγώ» στο «εμείς». Τι σημαίνει στην πράξη αυτή η μετάβαση για σένα; Και πόσο δύσκολο είναι να την κάνουμε πραγματικότητα στην καθημερινή ζωή;

Η ιδέα του Me2We γεννήθηκε το 2023, μέσα από μια προσωπική ανάγκη να αλλάξω οπτική. Παρατηρούσα ανθρώπους που μοιράζονταν την ίδια αγάπη για έναν τόπο ή έναν κοινό σκοπό να αναλώνονται σε διαμάχες, τοξικές συμπεριφορές, προσωπικές επιθέσεις και αρνητισμό και δεν κρύβω ότι σε κάποια φάση είχα παρασυρθεί κι εγώ σε τέτοιες συμπεριφορές. Συνειδητοποίησα όμως έγκαιρα το λάθος και αποφάσισα να αλλάξω ριζικά στάση.

Όταν διοργάνωσα μια εκδήλωση για να αναδείξουμε τη θετική πλευρά των πραγμάτων, η ανταπόκριση είχε απρόσμενη επιτυχία: είδαμε να δίνουν το παρών διπλάσιοι και τριπλάσιοι άνθρωποι απ’ όσους περιμέναμε αρχικά. Εκεί ακριβώς συνειδητοποίησα τη δύναμη της συνύπαρξης. Είδα στην πράξη ότι τελικά έχουμε πολύ περισσότερα που μας ενώνουν παρά αυτά που μας χωρίζουν, κι έτσι επιλέξαμε να εστιάσουμε στα κοινά μας σημεία. Κάναμε τον εγωισμό και το «εγώ» στην άκρη για να προτάξουμε το «εμείς», καταλαβαίνοντας πως μπορούμε να πάψουμε να λειτουργούμε ανταγωνιστικά και να δούμε τη ζωή συμπεριληπτικά.

Στην πράξη, όμως, όταν μπήκα βαθύτερα στον χώρο της αναπηρίας και της προσβασιμότητας, διαπίστωσα ότι υπήρχαν παντού «στεγανά» και μικρομάγαζα. Άνθρωποι και φορείς που θα έπρεπε να συμπορεύονται, λειτουργούσαν καχύποπτα και απομονωμένα, χωρίς κουλτούρα συνεργασίας και ουσιαστικής επικοινωνίας.

Πόσο δύσκολη είναι αυτή η μετάβαση;

Είναι εξαιρετικά δύσκολη, γιατί έχουμε γαλουχηθεί ανάποδα. Ήδη από το σχολείο μας μαθαίνουν τον ανταγωνισμό: να πάρουμε καλύτερο βαθμό από τον διπλανό μας, να φανούμε καλύτεροι, πιο δυνατοί, πιο έξυπνοι. Δεν μας έμαθαν να δουλεύουμε ομαδικά, να βλέπουμε τον άλλο συμπληρωματικά και όχι ως αντίπαλο.

Για μένα, λοιπόν, το πέρασμα από το «Me» στο «We» δεν είναι απλώς ένα όμορφο σλόγκαν. Είναι μια καθημερινή, συνειδητή προσπάθεια αποδόμησης του εγωισμού μας, ώστε να καταλάβουμε ότι κανένας δεν μπορεί να αλλάξει την κοινωνία μόνος του.

Στο Me2We μιλάτε πολύ για την προσβασιμότητα και τη συμπερίληψη. Ποιο θεωρείς ότι είναι σήμερα το μεγαλύτερο πρόβλημα στην Ελλάδα: η έλλειψη υποδομών, η νοοτροπία ή η έλλειψη ουσιαστικής ενημέρωσης;

Αν και τα τρία αυτά στοιχεία συνδέονται άμεσα, για μένα η αφετηρία των πάντων είναι η ουσιαστική ενημέρωση.

Συχνά εστιάζουμε στην έλλειψη υποδομών, στα σπασμένα πεζοδρόμια ή στις ράμπες που λείπουν, όμως οι υποδομές είναι το τελικό αποτέλεσμα. Για να φτιαχτεί μια σωστή υποδομή και κυρίως για να γίνει σεβαστή, πρέπει πρώτα να αλλάξει η νοοτροπία μας. Και η νοοτροπία δεν αλλάζει με ευχολόγια, αλλά μέσα από τη γνώση, την κατανόηση και την ενσυναίσθηση.

Όταν κάποιος δεν έχει ενημερωθεί πραγματικά για το τι σημαίνει προσβασιμότητα, δεν καταλαβαίνει γιατί δεν πρέπει να παρκάρει πάνω σε μια ράμπα ή γιατί ένα ψηφιακό περιεχόμενο οφείλει να είναι προσβάσιμο σε όλους. Θεωρεί ότι δεν τον αφορά.

Αυτή η αλλαγή νοοτροπίας μέσω της ενημέρωσης απαιτεί χρόνο και επιμονή, αλλά είναι η μόνη βιώσιμη διαδρομή. Ακριβώς αυτό το κενό προσπαθούμε να καλύψουμε στο Me2We: να ενημερώσουμε ουσιαστικά, ώστε να μετατοπίσουμε τον τρόπο σκέψης και τελικά να δούμε τις υποδομές και την κοινωνία που όλοι αξίζουμε.

Ένα από τα πράγματα που ξεχωρίζουν στο Me2We είναι ότι δεν αντιμετωπίζετε την αναπηρία μόνο ως ένα «κοινωνικό ζήτημα», αλλά τη συνδέετε με την τεχνολογία, την τέχνη, την ενημέρωση και την καθημερινότητα. Γιατί επέλεξες αυτή την προσέγγιση;

Επιλέξαμε αυτή την προσέγγιση γιατί πολύ απλά η ζωή δεν σταματά με μια διάγνωση ή μια αναπηρία. Η αναπηρία δεν είναι μια απομονωμένη ταμπέλα ούτε ένα μονοδιάστατο «κοινωνικό ζήτημα»· είναι κομμάτι της καθημερινότητας, και η καθημερινότητα περιλαμβάνει τεχνολογία, τέχνη, έκφραση, πρακτικές ανάγκες και δικαιώματα.

Η τεχνολογία είναι σήμερα ο μεγαλύτερος σύμμαχος που έχουμε για να γεφυρώσουμε αποστάσεις και να κάνουμε την πληροφορία άμεσα προσβάσιμη σε όλους. Η τέχνη και η δημιουργία, μέσα από εργαλεία όπως τα podcasts μας, δίνουν φωνή στους ανθρώπους, τους επιτρέπουν να εκφράσουν το «εγώ» τους, να μοιραστούν βιώματα και να συνδεθούν ουσιαστικά.

Την ίδια στιγμή, υπάρχει ένα τεράστιο κενό στην πρακτική καθημερινότητα. Όταν κάποιος έρχεται αντιμέτωπος με μια νέα κατάσταση υγείας ή αναπηρίας, βρίσκεται συχνά σε ένα απόλυτο χάος: δεν ξέρει πού να απευθυνθεί, τι δικαιούται, ποιες είναι οι διαδικασίες, και πολλές φορές ούτε οι αρμόδιοι φορείς του κράτους προσφέρουν ξεκάθαρες απαντήσεις.

Δεν θέλαμε λοιπόν να μείνουμε στη θεωρία. Στο Me2We συνδέουμε όλα αυτά τα κομμάτια για να δώσουμε πραγματικές, εφαρμόσιμες λύσεις: από το πώς θα διεκδικήσεις τα δικαιώματά σου μέχρι το πώς θα αξιοποιήσεις την τεχνολογία και τον πολιτισμό για να ζεις ισότιμα και δημιουργικά κάθε μέρα.

Ζούμε σε μια εποχή όπου υπάρχει τεράστιος όγκος πληροφορίας, αλλά ταυτόχρονα πολύς θόρυβος. Όταν λες ότι θέλεις το Me2We να «προβάλλει την ουσία», τι σημαίνει αυτό δημοσιογραφικά και επικοινωνιακά;

Σημαίνει να αφήνουμε στην άκρη τον εντυπωσιασμό, τα click και τον μελοδραματισμό, σεβόμενοι τον χρόνο του κοινού. Δεν μας ενδιαφέρει να παρουσιάσουμε ούτε «ήρωες» ούτε δράματα για να προκαλέσουμε οίκτο.

Επικοινωνιακά και δημοσιογραφικά, εστιάζουμε στην καθαρή, χρηστική πληροφορία: φιλτράρουμε τον θόρυβο και εξηγούμε απλά τι σημαίνει μια είδηση ή ένα δικαίωμα στην πράξη. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πώς λειτουργεί η κοινωνία σήμερα: ο περισσότερος κόσμος δεν κάθεται πια να διαβάσει ατέλειωτα σεντόνια κειμένου. Βλέπει σύντομα βίντεο, ακούει podcasts, ενημερώνεται εν κινήσει. Εκεί ακριβώς εστιάζουμε: να περνάμε τα μηνύματα στον χώρο και στη γλώσσα που ο κόσμος καταλαβαίνει και λειτουργεί.

Το βλέπω καθημερινά και στην πράξη. Για παράδειγμα, με τον 16χρονο γιο μου, αν τον πάρω τηλέφωνο μπορεί να μην απαντήσει όχι από αδιαφορία, αλλά γιατί εκείνη τη στιγμή μπορεί να μην είναι σε θέση να μιλήσει. Αν του στείλω όμως ένα μήνυμα, θα μου απαντήσει μόλις βρει χρόνο. Αυτή η ασύγχρονη επικοινωνία τελικά βολεύει και εξυπηρετεί πολύ περισσότερο και τους δυο μας. Μπορεί να φαίνεται απλό παράδειγμα, αλλά κρύβει όλη την ουσία. Όπως στα παιδιά πρέπει να μιλάς στη γλώσσα τους για να σε ακούσουν, έτσι οφείλουμε να κάνουμε με όλη την κοινωνία. Καλώς ή κακώς, οι άνθρωποι βρίσκονται στα social media και στα κινητά τους. Αν θέλεις να αλλάξεις αντιλήψεις, οφείλεις να πας εκεί όπου είναι το κοινό σου και να επικοινωνήσεις με τους δικούς του όρους, όχι με ξύλινη γλώσσα, γραφειοκρατικά δελτία τύπου και ΦΕΚ που μένουν στα αζήτητα.

Το εβδομαδιαίο δελτίο ειδήσεων του Me2We ασχολείται αποκλειστικά με θέματα αναπηρίας, συμπερίληψης, δικαιωμάτων, τεχνολογίας και θεσμικών εξελίξεων. Ποιο κενό στην ελληνική ενημέρωση θέλεις να καλύψει;

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, σχεδόν το 28% των ανθρώπων στην Ελλάδα καταγράφεται με κάποια μορφή αναπηρίας, από ήπια έως βαριά. Μιλάμε κυριολεκτικά για το ένα τρίτο της κοινωνίας μας.

Κι όμως, αν ανοίξει κανείς ένα τυπικό δελτίο ειδήσεων, θα δει ειδικές ενότητες για την οικονομία, τον αθλητισμό ή το περιβάλλον, όπως τα «eco news», αλλά ούτε λίγα λεπτά αφιερωμένα σε ζητήματα που αφορούν άμεσα το 1/3 του πληθυσμού και τις οικογένειές τους.

Αυτό ακριβώς το τεράστιο κενό επιλέξαμε να καλύψουμε. Αφιερώνουμε πέντε λεπτά την εβδομάδα σε ένα δελτίο γρήγορο, σύγχρονο, οπτικοακουστικό και απόλυτα προσβάσιμο.

Στόχος μας δεν είναι να αναπαράγουμε μελοδραματισμούς, αλλά να βάλουμε στο κάδρο της επικαιρότητας την ουσία: δικαιώματα, τεχνολογία, θεσμικές αλλαγές και λύσεις, με θετική, καθαρή και ισότιμη ματιά.

Πόσο δύσκολο είναι να μιλάς για την αναπηρία χωρίς να πέφτεις είτε στην υπερβολική δραματοποίηση είτε, αντίθετα, σε μια ψυχρή και απρόσωπη παρουσίαση; Πού βρίσκεται για σένα η σωστή ισορροπία;

Είναι πράγματι μια πολύ λεπτή γραμμή. Στην Ελλάδα συχνά πέφτουμε στα δύο άκρα: είτε στον υπέρμετρο μελοδραματισμό, παρουσιάζοντας τα άτομα με αναπηρία ως «ήρωες της ζωής» που προκαλούν οίκτο ή θαυμασμό, είτε σε μια στεγνή, γραφειοκρατική παράθεση επιδομάτων και διατάξεων που δεν αγγίζει κανέναν.

Για μένα, η σωστή ισορροπία βρίσκεται στον απόλυτο σεβασμό της πραγματικότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Η αναπηρία δεν είναι ούτε τραγωδία ούτε υπερδύναμη· είναι μια υπαρκτή καθημερινή συνθήκη ζωής, με δυσκολίες και εμπόδια, αλλά ταυτόχρονα με κανονικότητα, επαγγελματικούς στόχους και δημιουργικότητα. Αντί να επενδύουμε στο συναίσθημα, επιλέγουμε να εστιάζουμε στη λύση: ποια τεχνολογικά εργαλεία βοηθούν, ποιες θεσμικές αλλαγές χρειάζονται και πώς διασφαλίζεται η αυτονομία.

Όταν σταματάς να μιλάς με απόσταση ή οίκτο για τα άτομα με αναπηρία και αρχίζεις να μιλάς ισότιμα μαζί τους, με όρους λειτουργικότητας και κοινής λογικής, τότε ακριβώς πετυχαίνεις τη σωστή ισορροπία.

Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί σημαντικό κομμάτι της δουλειάς σας. Πιστεύεις ότι το AI μπορεί πραγματικά να γίνει εργαλείο προσβασιμότητας και συμπερίληψης ή υπάρχει κίνδυνος να δημιουργήσει καινούργιους αποκλεισμούς;

Πιστεύω ακράδαντα ότι η τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη είναι από τους πιο ισχυρούς συμμάχους της προσβασιμότητας, και στο μέλλον θα προσφέρουν ακόμα περισσότερα.

Η ιστορία μάς το έχει ήδη αποδείξει: σκεφτείτε τον Stephen Hawking, που χάρη στην τεχνολογία επικοινωνούσε τη σκέψη του σε όλο τον πλανήτη, ή τον σπουδαίο κιθαρίστα Jason Becker, για τον οποίο μιλήσαμε πρόσφατα και σε επεισόδιο του Me2We Podcast, ο οποίος, παρότι δεν μπορεί να κινηθεί ή να μιλήσει λόγω ALS, συνεχίζει να συνθέτει μουσική αξιοποιώντας την τεχνολογία.

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν έρχεται να αντικαταστήσει τον άνθρωπο, αλλά να σταθεί δίπλα του ως συνεργάτης. Έρχεται να συμπληρώσει τις δυνατότητές μας, να ξεκλειδώσει τη σκέψη μας και να γεφυρώσει εμπόδια που μέχρι χθες έμοιαζαν ανυπέρβλητα. Αν την αντιμετωπίσουμε με αυτή τη φιλοσοφία, ως ένα εργαλείο ενδυνάμωσης και έκφρασης, το μέλλον της συμπερίληψης προδιαγράφεται πραγματικά φωτεινό.

Μέσα από το Red Ball επιχειρείτε να μετατρέψετε σύνθετα μηνύματα και πληροφορίες σε σύγχρονα οπτικοακουστικά formats. Ποιο πρόβλημα της σημερινής επικοινωνίας προσπαθείς ουσιαστικά να λύσεις με αυτό το εργαλείο;

Το Red Ball έρχεται να λειτουργήσει ουσιαστικά ως ένας σύγχρονος μεταφραστής: παίρνει τη σύνθετη πληροφορία, την απλοποιεί και αναδεικνύει την ουσία του μηνύματος. Είναι ένα πρόβλημα που το έζησα για χρόνια στον επαγγελματικό μου χώρο, όταν, π.χ., τεχνικοί άνθρωποι προσπαθούσαν να μιλήσουν για ψηφιακή τεχνολογία σε εμπορικά στελέχη με όρους που δεν καταλάβαινε κανείς, γιατί μιλούσαν άλλη «γλώσσα». Η ουσία των πραγμάτων χάνεται όταν η ενημέρωση αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα γραφειοκρατικό άλλοθι. Βλέπουμε συχνά δημόσιους φορείς, οργανισμούς και εταιρείες να λένε με άνεση «μα εμείς ενημερώσαμε!». Και τι εννοούν; Ότι έβγαλαν ένα στεγνό δελτίο τύπου ή ανάρτησαν ένα δυσνόητο ΦΕΚ δεκάδων σελίδων, το οποίο κανένας πολίτης δεν πρόκειται να καθίσει να διαβάσει.

Το είδαμε πολύ έντονα και στην πρόσφατη υπόθεση με τον Μαζωνάκη: όλοι υποστηρίζουν ότι «είχαν ενημερώσει» για τσαρλατάνους, για ανειδίκευτους γιατρούς και διάφορα άλλα σοβαρά ζητήματα, αρκούμενοι απλώς στο ότι κάλυψαν τυπικά το κομμάτι τους. Δεν νοιάστηκαν ποτέ αν ο κόσμος κατάλαβε πραγματικά την ουσία ή αν το μήνυμα έφτασε ουσιαστικά εκεί που έπρεπε. Λειτουργούν με τη λογική «εμείς είμαστε νομικά και υπηρεσιακά καλυμμένοι, η δουλειά μας τελείωσε εκεί».

Εκεί ακριβώς παρεμβαίνει το Red Ball: λειτουργεί ως μεταφραστής. Παίρνουμε αυτά τα πολύπλοκα, απρόσιτα κείμενα και τα μετατρέπουμε σε απλά, άμεσα οπτικοακουστικά μέσα, σε infographics, σύντομα βίντεο και podcasts, ώστε να καταλαβαίνει ο καθένας τι συμβαίνει. Γιατί πραγματική ενημέρωση δεν είναι να πετάς ένα χαρτί και να νίπτεις τας χείρας σου· είναι να διασφαλίζεις ότι η πληροφορία έγινε κατανοητή από όλους.

Έχετε δημιουργήσει παράλληλα το Me2We Podcast, το εβδομαδιαίο δελτίο και συνεργασίες με ανθρώπους από διαφορετικούς χώρους. Πώς αποφασίζεις ποια ιστορία αξίζει να γίνει περιεχόμενο και ποια όχι;

Το περιεχόμενο και οι συνεργασίες στο Me2We είναι καθαρά συλλογική υπόθεση ανθρώπων που μοιράζονται το ίδιο όραμα. Όλο αυτό το διάστημα ήθελα να αφουγκραστώ και να καταλάβω καλά τον χώρο. Πλέον έχω ξεκάθαρη εικόνα: επιλέγω να συνεργάζομαι αποκλειστικά με ανθρώπους που εκτιμώ βαθιά και αντιλαμβάνονται την ουσία αυτού που χτίζουμε. Δεν με ενδιαφέρουν οι συνεργασίες σκοπιμότητας ή όποιοι περιμένουν απλώς να δουν πού θα πάει για να επωφεληθούν. Όσοι δεν συνειδητοποιούν την αξία του project ας μείνουν απλοί θεατές· εγώ θέλω ανθρώπους που μπαίνουν πραγματικά μέσα στην ομάδα.

Σε αυτή τη διαδρομή είχα πολύτιμη στήριξη από καλούς φίλους, όπως, π.χ., η γραφίστρια Μαριάννα που σχεδίασε το λογότυπό μας. Μια τέτοια καρμική γνωριμία ήταν και με τη Σύλβια Αντώναρου, την οποία πλέον θεωρώ πραγματική φίλη μου. Στηρίξαμε ενεργά το σπουδαίο έργο της με το ΔΥΑΜΕΑ και τη φετινή επίδειξη μόδας για άτομα με αναπηρία, η οποία μάλιστα έγινε στο Παλαιό Φάληρο, την πόλη όπου μεγάλωσα.

Στο Podcast της Δευτέρας, έχω την τύχη να έχω δίπλα μου τη γυναίκα μου, που επιλέγει τα θέματα βάσει επικαιρότητας και με στηρίζει ακούραστα. Ταυτόχρονα, έχουμε την πολύτιμη εθελοντική συμβολή της Μάρη Κυριαζοπούλου, η οποία προέρχεται από τον χώρο των Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών, με εξειδίκευση στην Κοινωνιολογία, την Κοινωνική Ψυχολογία και τη Συμπερίληψη. Μας καθοδηγεί ουσιαστικά στην ολιστική προσέγγιση στο να βλέπουμε τον άνθρωπο συνολικά και όχι μόνο μέσα από μια ιατρική συνταγή, θέμα για το οποίο ετοιμάζουμε ειδική ημερίδα τέλη Νοεμβρίου. Επίσης, συνεργάτες με άλλα podcast, όπως η Μαριλύ Καλούδη, έχουν απόλυτη ελευθερία στην επιλογή των θεμάτων που επικοινωνούν.

Το κριτήριό μας είναι απλό: αυθεντικές ιστορίες, ομάδα με κοινές αξίες και άνθρωποι με πραγματική διάθεση να σπάσουν τα στερεότυπα στην πράξη.

Η τέχνη εμφανίζεται αρκετά έντονα στη φιλοσοφία του Me2We. Τι μπορεί να κάνει η τέχνη για την προσβασιμότητα και την κοινωνική συμπερίληψη που ίσως δεν μπορούν να κάνουν η ενημέρωση ή οι θεσμικές παρεμβάσεις;

Η τέχνη είναι μια παγκόσμια γλώσσα έκφρασης που δεν χρειάζεται επεξηγήσεις ούτε γραφειοκρατικές μεταφράσεις. Μιλάει κατευθείαν στο συναίσθημα και καταρρίπτει τα εμπόδια πριν καν προλάβουν να διορθωθούν. Οι θεσμικές παρεμβάσεις και οι νόμοι είναι απαραίτητοι, αλλά συχνά μένουν ψυχροί στα χαρτιά. Η τέχνη, αντίθετα, αγγίζει τον άνθρωπο στον πυρήνα του.

Πάρτε για παράδειγμα τη μουσική. Δεν ξέρω πόσοι γνωρίζουν ότι ολόκληρο το heavy metal γεννήθηκε μέσα από μια τέτοια δυσκολία: ο ήχος του ξεκίνησε όταν ο κιθαρίστας των Black Sabbath, ο Tony Iommi, έχασε τις άκρες από τα δύο του δάχτυλα σε ένα εργατικό ατύχημα. Αναγκάστηκε να προσαρμόσει την κιθάρα του, να χαλαρώσει τις χορδές και να εφεύρει έναν εντελώς νέο, βαρύ ήχο για να μπορέσει να παίξει παρά την αναπηρία του και έτσι δημιούργησε ένα παγκόσμιο μουσικό κίνημα. Αυτή είναι η ουσία της τέχνης: μετατρέπει το εμπόδιο σε πρωτοπορία.

Το βλέπουμε ξεκάθαρα και μέσα από τα podcasts που κάνουμε κάθε Δευτέρα. Μέσα από αυτά έχουμε ακούσει απίστευτες ιστορίες ανθρώπων που εμπνέουν. Η τέχνη είναι αυτή που καταφέρνει να περάσει τα πιο βαθιά μηνύματα και να απελευθερώσει τους ανθρώπους με δυσκολίες, δίνοντάς τους τον χώρο και το θάρρος να εκφράσουν όσα θέλουν. Λειτουργεί σαν καταλύτης: βγάζει τον άνθρωπο από το περιθώριο, σπάει τον φόβο και αναδεικνύει τη δύναμη και την προσωπικότητά του.

Γι’ αυτό για εμάς στο Me2We η τέχνη δεν είναι ένα απλό διακοσμητικό στοιχείο. Είναι το πιο άμεσο εργαλείο συμπερίληψης. Ένα τραγούδι, μια εικόνα, μια ερμηνεία στέλνουν ένα μήνυμα που το καταλαβαίνει όλος ο κόσμος, ανεξάρτητα από ηλικία ή γλώσσα. Εκεί που οι λέξεις και τα επίσημα κείμενα συχνά κουράζουν, η τέχνη ενώνει και εκπαιδεύει την κοινωνία χωρίς κανόνες.

Το νέο σου project, το «60 Second Manager», είναι αρκετά διαφορετικό από το Me2We όπως το γνωρίζουμε. Γιατί αποφάσισες τώρα να αξιοποιήσεις την 25ετή επιχειρηματική σου εμπειρία μέσα από ένα τόσο σύντομο format;

Με την πρώτη ματιά μοιάζει διαφορετικό, αλλά στην πραγματικότητα συνδέεται άμεσα με τη φιλοσοφία του Me2We: είναι κι αυτό μια έμπρακτη μετάβαση από το «εγώ» στο «εμείς».

Αποφάσισα να πάρω την 25ετή πορεία μου στη διοίκηση και να τη μοιραστώ ανοιχτά, όχι μέσα από θεωρίες και ακαδημαϊκά βιβλία management, αλλά μέσα από το καθαρό βίωμα.

Στην καριέρα μου έζησα έντονα το πόσο συχνά τα τμήματα μιας εταιρείας λειτουργούν σαν απομονωμένα νησιά: το marketing να μη μιλάει με το λογιστήριο, άνθρωποι στον ίδιο οργανισμό να μην ξέρουν τι ακριβώς κάνει ο διπλανός τους, λες και δουλεύουν για τον εαυτό τους και όχι για τον ίδιο κοινό σκοπό. Αυτό είναι ένα τεράστιο λάθος που η διοίκηση οφείλει να αναγνωρίζει και να θεραπεύει. Προσωπικά, παρότι βρισκόμουν στη διοίκηση, επιδίωκα πάντα να κάθομαι για καφέ με το προσωπικό, να ακούω τους προβληματισμούς τους και μετά να μπαίνω στα meeting των μετόχων, λειτουργώντας ως γέφυρα ανάμεσα σε δύο πλευρές που συχνά μιλούσαν άλλη γλώσσα.

Αυτή η ικανότητα να κινούμαι με την ίδια άνεση ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, να μιλήσω από έναν πρωθυπουργό και ένα υψηλόβαθμο στέλεχος μέχρι τον θυρωρό της εταιρείας, είναι ένα βίωμα που κληρονόμησα από την οικογένειά μου, από τον παππού, τον πατέρα και τη μητέρα μου.

Επέλεξα το format των 60 δευτερολέπτων γιατί ο χρόνος όλων είναι πολύτιμος. Σε ένα μόλις λεπτό, χωρίς περιττά λόγια, δίνω τη δική μου οπτική για την ηγεσία, την ενσυναίσθηση και τη συνεργασία, συμπυκνώνοντας την ουσία που ενώνει τους ανθρώπους και σπάει τα στεγανά μέσα σε κάθε οργανισμό.

Μετά από τόσα χρόνια στην αγορά, ποιο είναι ένα μάθημα για τη διοίκηση, την ηγεσία ή τις ανθρώπινες σχέσεις που θα ήθελες να είχες μάθει πολύ νωρίτερα;

Αν μπορούσα να γυρίσω τον χρόνο πίσω, το μεγαλύτερο μάθημα που θα ήθελα να είχα μάθει νωρίτερα είναι να εμπιστεύομαι το ένστικτό μου, να δίνω χρόνο στο όραμά μου και να μην εγκλωβίζομαι στη λογική του ανταγωνισμού.

Όταν ξεκινήσαμε το Me2We, οι περισσότεροι δεν μπορούσαν να δουν τη μεγάλη εικόνα. Άλλοι μας έλεγαν «ωραία τα podcast», νομίζοντας ότι κάνουμε μόνο αυτό. Άλλοι έβλεπαν τα γραφικά και τις αναρτήσεις που φτιάχνει η γυναίκα μου και νόμιζαν ότι κάνουμε μόνο αυτό. Άλλοι θεωρούσαν ότι κάνουμε καθαρό marketing ή δημόσιες σχέσεις, και αρκετοί απλώς δεν καταλάβαιναν καν τι ακριβώς κάναμε.

Είναι πολύ δύσκολο να εξηγήσεις εξαρχής ότι η ουσιαστική δικτύωση, το αληθινό networking, είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από αυτό που φαντάζεται ο κόσμος. Μου θυμίζει την παλιότερη εκδήλωση που είχα διοργανώσει με φίλους που αρχικά ήρθαν όσοι πίστεψαν σε εμένα και στο concept, χωρίς να ξέρουν καν πώς θα εξελιχθεί. Στην πορεία αυτό γιγαντώθηκε και ξεπέρασε κάθε αρχική φαντασία. Και τότε, όσοι στην αρχή δεν είχαν καταλάβει τίποτα, έρχονταν μετά και ήθελαν όλο και περισσότερο να συμμετέχουν.

Ακριβώς το ίδιο συμβαίνει τώρα με το Me2We. Στην αρχή, όταν βγάζαμε, π.χ., τα infographics, μας κοιτούσαν περίεργα, λες και απλά μας άρεσε εικαστικά «να ζωγραφίζουμε». Σήμερα, βλέπω δεκάδες φορείς και οργανισμούς να υιοθετούν αυτή την επικοινωνία. Πολλοί μάλιστα παραξενεύονται που συχνά προωθώ αυτές τις προσπάθειές τους. Περιμένουν να τους δω ανταγωνιστικά. Όμως το project έχει στον πυρήνα του τη συνεργασία: ο καθένας να βάλει το λιθαράκι του για να εκπαιδεύσουμε την κοινωνία και να αλλάξουμε αντιλήψεις.

Όσο περνάει ο καιρός και ο κόσμος αντιλαμβάνεται τι πραγματικά είναι το Me2We, τόσο περισσότεροι θέλουν πλέον να γίνουν μέρος του. Και αυτό είναι η μεγαλύτερη δικαίωση: να βλέπεις στην πράξη το «εγώ» να γίνεται επιτέλους «εμείς».

Αν σε ρωτούσα σήμερα ποιο είναι το μεγαλύτερο όνειρο για το Me2We, πέρα από τα podcasts, τα videos, τα δελτία και τα ψηφιακά projects, τι θα μου απαντούσες; Πού θέλεις να βρίσκεται αυτή η προσπάθεια σε πέντε χρόνια;

Θα μου επιτρέψεις να μην αποκαλύψω ακόμη ποιο είναι το μεγαλύτερο όνειρο. Πιστεύω όμως ότι αν ξαναμιλήσουμε του χρόνου τέτοια εποχή, θα έχει ήδη πάρει σάρκα και οστά ή τουλάχιστον θα είμαστε πάρα πολύ κοντά στο να το δούμε να συμβαίνει.

Είναι κάτι που αγγίζει τον απόλυτο πυρήνα και την ουσία του Me2We. Δεν αφορά απλώς τα ψηφιακά εργαλεία, τα βίντεο ή τα podcasts· αυτά είναι μόνο τα μέσα. Σε πέντε χρόνια από τώρα, θέλω αυτή η προσπάθεια να έχει μετεξελιχθεί σε μια ζωντανή, ενεργή κοινότητα με βαθύ κοινωνικό αποτύπωμα και ουσιαστική διαφάνεια.

Η τεχνολογία αλλάζει ριζικά τους κανόνες του παιχνιδιού: έκανε την επικοινωνία άμεση, αμφίδρομη και, κυρίως, συμμετοχική. Σήμερα ο πολίτης δεν είναι απλώς ένας παθητικός δέκτης ανακοινώσεων· έχει στα χέρια του εργαλεία ελέγχου και λογοδοσίας. Πλέον, μπορεί πολύ εύκολα και γρήγορα να ελέγξει αν αυτά που υπόσχονται οι πολιτικοί γίνονται πράξη. Αρκεί να βγάλει το κινητό του από την τσέπη, να τραβήξει ένα βίντεο τα σπασμένα πεζοδρόμια, τις κακοτεχνίες ή τα απροσπέλαστα σημεία της γειτονιάς του, να το ανεβάσει στο TikTok ή στο YouTube και να δείξει δημόσια αν ο δήμαρχος ή ο εκάστοτε αρμόδιος κάνει έργο ή μένει στα λόγια.

Η κοινωνία το έχει καταλάβει αυτό και απαιτεί αποτελέσματα. Καιρός είναι να το συνειδητοποιήσουν και οι κρατικοί φορείς: τα μεγάλα λόγια και τα ευχολόγια δεν περνάνε πια. Αν δεν υπάρχουν απτά έργα, ο πολίτης έχει τη δύναμη μέσα από ένα smartphone και τις πλατφόρμες να ενημερώσει άμεσα τον υπόλοιπο κόσμο και να εκθέσει την αδράνεια. Η τεχνολογία δίνει πραγματική φωνή στον πολίτη και μετατρέπει την επικοινωνία σε έμπρακτη διαφάνεια.

Τέλος, πιστεύω ακράδαντα στον στίχο του Σαββόπουλου, ότι «των Ελλήνων οι κοινότητες φτιάχνουν άλλο γαλαξία». Το πραγματικό όραμα για τα επόμενα πέντε χρόνια είναι να συνειδητοποιήσουμε στην πράξη τη δύναμη της ενότητας: ότι όταν αφήνουμε πίσω το «εγώ» και τα μικρομάγαζα και αξιοποιούμε τα σύγχρονα εργαλεία για το κοινό καλό, μπορούμε να πάμε απίστευτα μακριά και να αλλάξουμε ουσιαστικά την κοινωνία μας.

Και θα ήθελα να κλείσουμε προσωπικά: αν μπορούσες να στείλεις ένα μήνυμα σε έναν άνθρωπο με αναπηρία που σήμερα αισθάνεται ότι η κοινωνία τον περιορίζει περισσότερο απ’ όσο τον βοηθά, τι θα ήθελες να του πεις;

Το πρώτο και βασικότερο που θα του έλεγα, όπως λέω πάντα και στον γιο μου, είναι: μην το βάζεις ποτέ κάτω και μην αποδέχεσαι τη μοιρολατρία. Τρελαίνομαι όταν ακούω τη φράση «δεν αλλάζει τίποτα, έτσι είναι τα πράγματα, τι να κάνουμε;». Είναι ό,τι χειρότερο μπορούμε να πούμε στον εαυτό μας. Τα πράγματα αλλάζουν όταν εμείς αρνούμαστε να παραιτηθούμε.

Η κοινωνία μπορεί να βάζει εμπόδια, αλλά η δύναμη βρίσκεται στην προσαρμοστικότητα. Η ικανότητα να συνεχίζουμε να κάνουμε αυτό που αγαπάμε μέσα από νέα μονοπάτια είναι το μεγαλύτερο ανθρώπινο προσόν.

Ταυτόχρονα όμως, η προσαρμογή δεν σημαίνει ότι συμβιβαζόμαστε με τα κακώς κείμενα. Όπως έλεγε και ο συνώνυμός μου, ο George Bernard Shaw: ο λογικός άνθρωπος προσαρμόζεται στον κόσμο, αλλά ο «παράλογος» επιμένει να προσπαθεί να προσαρμόσει τον κόσμο στον εαυτό του, γι’ αυτό και όλη η πρόοδος εξαρτάται από τον μη συμβατικό άνθρωπο. Ας γίνουμε, λοιπόν, κι εμείς λίγο «αντισυμβατικοί». Ας αλλάξουμε τους κανόνες που μας περιορίζουν, ας διεκδικήσουμε τον χώρο μας και ας επιμείνουμε να αλλάξουμε την πραγματικότητα γύρω μας. Η ζωή δεν τελειώνει σε μια δυσκολία· σου ζητάει απλώς να προχωρήσεις μπροστά με πάθος, πείσμα και όραμα.

Παράλληλα, οφείλουμε να γίνουμε απαιτητικοί πολίτες. Δεν έχει κανένα νόημα να σκορπάμε τα χρήματά μας δεξιά και αριστερά σε δωρεές και συνδρομές στα τυφλά, χωρίς να ζητάμε λογοδοσία. Πρέπει να έχουμε απαιτήσεις: να βλέπουμε πραγματικό, μετρήσιμο απολογισμό δράσεων. «Σου κάνω δωρεά, πληρώνω μια συνδρομή, αλλά για να λάβω τι; Ποιο είναι το απτό αποτέλεσμα στην καθημερινότητά μας;». Η κοινωνική ευαισθησία δεν είναι φιλανθρωπία χωρίς αντίκρισμα· είναι απαίτηση για ουσιαστικό αντίκτυπο.

Τέλος, αν γυρίσουμε το κεφάλι μας και κοιτάξουμε γύρω μας, οτιδήποτε βλέπουμε, από τα κτίρια και τους δρόμους μέχρι τα αυτοκίνητα και τα τεχνολογικά επιτεύγματα, ξεκίνησε απλώς από μια ιδέα στο μυαλό ενός ανθρώπου. Ξεκίνησε από το όραμα ενός «Me» και πήρε σάρκα και οστά όταν ενώθηκαν πολλοί σε ένα «We» για να το κάνουν πραγματικότητα.

Το Me2We είναι ακριβώς αυτό: σαν ένα ψηφιδωτό, σαν ένα μεγάλο παζλ. Κάθε κομμάτι μόνο του —μια φωνή, μια δράση, μια μεμονωμένη ιδέα— μπορεί να μη λέει πολλά. Όταν όμως ενωθεί με τα υπόλοιπα, δημιουργεί κάτι πραγματικά εκπληκτικό. Αυτή είναι η δύναμη του συνόλου· αυτή είναι η εικόνα που αλλάζει ριζικά τον κόσμο όταν επιλέγουμε να συνδεθούμε.

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά τον Γιώργο για τον χρόνο του, την ανοιχτή συζήτηση και κυρίως για την ειλικρίνεια με την οποία μοιράστηκε μαζί μας την προσωπική του διαδρομή, τις σκέψεις του και το όραμά του μέσα από το Me2We.

Μια συζήτηση που μας έδωσε την ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα έναν άνθρωπο που επιλέγει να μετατρέπει την προσωπική εμπειρία σε δημιουργία, επικοινωνία και προσπάθεια για μια κοινωνία με περισσότερη προσβασιμότητα και ουσιαστική συμπερίληψη.

Του ευχόμαστε ολόψυχα καλή συνέχεια σε κάθε του προσπάθεια και κάθε επιτυχία στο Me2We και στα επόμενα σχέδιά του. Ελπίζουμε η φωνή και το μήνυμά του να συνεχίσουν να φτάνουν σε ακόμη περισσότερους ανθρώπους.

Συνέντευξη: Νεκτάριος Μπέσης

Επιμέλεια: Νεκτάριος Μπέσης / Βάγια Ραφαηλία Παράσχου