Υπάρχουν τόποι που δεν αποκαλύπτονται μονομιάς. Χρειάζεται να τους περπατήσεις, να ανέβεις ψηλότερα, να περιμένεις τη σιωπή λίγο πριν ξημερώσει και να αφήσεις το πρώτο φως της ημέρας να σου φανερώσει, σχεδόν σαν αποκάλυψη, το τοπίο.
Στην κορυφή του Ελανού όρους, η Αίγινα προσφέρει μια τέτοια εμπειρία.
Λίγο πριν χαράξει, η πόλη της Αίγινας απλώνεται χαμηλά, σαν ένα φωτεινό ψηφιδωτό μέσα στο σκοτάδι. Τα φώτα της, ακόμη αναμμένα, αντανακλούν την παρουσία του ανθρώπου πάνω στο νησί, ενώ γύρω τους η θάλασσα χάνεται μέσα στη νυχτερινή αχλή. Η Πέρδικα διακρίνεται από ψηλά, η Μονή στέκει ήσυχη απέναντι και, πιο μακριά, το Αγκίστρι συμπληρώνει τη σύνθεση ενός Αργοσαρωνικού που μοιάζει εκείνη την ώρα σχεδόν εξωπραγματικός.
Και ύστερα έρχεται η ανατολή.
Από την περιοχή του Σουνίου, ο ήλιος ξεπροβάλλει αργά στον ορίζοντα, μεταμορφώνοντας σταδιακά τη θάλασσα και τα νησιά. Το σκοτάδι υποχωρεί, οι σκιές αποκτούν χρώμα και ο ορίζοντας γίνεται μια αργή, μεγαλειώδης ζωγραφική. Είναι από εκείνες τις στιγμές όπου η φύση δεν χρειάζεται περιγραφή· αρκεί η θέα.
Η Αίγινα, όμως, έχει και το άλλο της πρόσωπο: εκείνο του δειλινού.
Στη βόρεια πλευρά του νησιού, από την περιοχή όπου δεσπόζει το εμβληματικό έργο «Η Μάνα» του Χρήστου Καπράλου, το φως της ημέρας αποσύρεται διαφορετικά. Το ηλιοβασίλεμα χαράζει τον ουρανό με διαδοχικές αποχρώσεις και συναντά τη γλυπτική του Καπράλου, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα στην ανθρώπινη δημιουργία και στο αιώνιο τοπίο.
Λίγο πιο πέρα, ένα γλυπτό του Γιάννη Μόραλη προσθέτει μια ακόμη διάσταση σε αυτή την περιπλάνηση. Η τέχνη και ο τόπος μοιάζουν να συνομιλούν αθόρυβα, σαν να έχουν κοινή καταγωγή: τη γεωμετρία, το φως, τη θάλασσα και τη μνήμη.
Και μέσα σε αυτή τη διαδρομή υπάρχει ακόμη ένας μικρός, σχεδόν ταπεινός πρωταγωνιστής: ένα άνθος.
Το Acis autumnalis, ένα λεπτό και εύθραυστο φθινοπωρινό λουλούδι, εμφανίζεται στις ακτές του Αργοσαρωνικού, στις Κυκλάδες, αλλά και σε περιοχές της Σικελίας, του Μαρόκου και της Ισπανίας, κάθε φθινόπωρο. Η παρουσία του αποτελεί μια υπενθύμιση ότι η ομορφιά δεν βρίσκεται πάντοτε στα μεγάλα και επιβλητικά. Μπορεί να κρύβεται χαμηλά, ανάμεσα στις πέτρες και στο ξερό τοπίο, περιμένοντας την κατάλληλη εποχή για να ανθίσει.
Από την κορυφή του βουνού μέχρι την ακτή, από τα πρώτα φώτα της Αίγινας μέχρι το τελευταίο χρώμα του ήλιου, από τα έργα των μεγάλων δημιουργών μέχρι ένα μικρό φθινοπωρινό άνθος, η Αίγινα αποκαλύπτει έναν κόσμο όπου η φύση, η τέχνη και η μνήμη συνυπάρχουν.
Ίσως τελικά αυτό να είναι το πραγματικό προνόμιο της πεζοπορίας: όχι μόνο να φτάνεις σε μια κορυφή, αλλά να βλέπεις τον τόπο από μια διαφορετική οπτική — και, για λίγες στιγμές, να αισθάνεσαι ότι τον γνωρίζεις λίγο βαθύτερα.
Του Νεκτάριου Μπέση
