Ο Δάνης Νικολαΐδης γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη, με ρίζες από την Αριδαία και τη Δράμα, και καταγωγή ποντιακή και από τις δύο πλευρές. Σπούδασε στη σχολή Δραματικής τέχνης «Ανδρέας Βουτσινάς» στη Θεσσαλονίκη, καθώς και στη σχολή Διοίκησης και Οικονομίας του Αλεξάνδρειου Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος. Μέσα από τη συνέντευξη που μας παραχώρησε, αναδεικνύεται όχι μόνο το πλούσιο καλλιτεχνικό του ταξίδι αλλά και η ειλικρινής, βαθιά ανθρώπινη πλευρά του. Τον ευχαριστούμε θερμά για τον χρόνο και τις σκέψεις που μοιράστηκε μαζί μας, δίνοντας έμπνευση σε κάθε αναγνώστη.

Ποιος είναι ο Dani όταν σβήνουν τα φώτα της σκηνής ή της κάμερας; 

Είναι το ίδιο άτομο που βλέπεις και στη σκηνή ή στη οθόνη. Στην ουσία δεν υποκρίνομαι όταν ερμηνεύω ένα ρόλο ή ακόμα και ένα τραγούδι, ούτε “παίζω”, τουλάχιστον όχι με την έννοια που θα το αντιλαμβάνονταν οι περισσότεροι. Φέρνω τον εαυτό μου στην κατάσταση που βιώνει εκείνη τη στιγμή ο χαρακτήρας του ρόλου, και ανταποκρίνομαι σε αυτή την κατάσταση. Φέρνω λοιπόν την αλήθεια μου στην κατάσταση της στιγμής και βιώνω αυτή τη στιγμή, μαζί με όποιον τυγχάνει να παρακολουθεί – ευελπιστώ. 

Ποια είναι η πρώτη σου ανάμνηση που σε έκανε να πεις “θέλω να γίνω ηθοποιός”; 

Πας πολύ πίσω, πολύ παλιά και πολύ βαθιά. Βλέπεις, η μητέρα μου είναι ηθοποιός, ήμουν στη σκηνή από την κοιλιά ακόμα. Έχω αναμνήσεις από τα δύο μου χρόνια να τριγυρνάω στις κουΐντες, μεγάλωσα κουβαλώντας σκηνικά και βοηθώντας στο στήσιμο. Αλλά αν επέλεγα μια σκηνή που ήταν καταλυτική στην απόφαση να γίνω ηθοποιός, αν αυτή η απόφαση λαμβάνεται σε μια στιγμή, τότε θα ήταν αυτή η εικόνα που θα σου περιγράψω τώρα: Καλοκαίρι 1990, Αύγουστος. Με τον θίασο που εμφανίζεται η μητέρα μου, περιοδεύουμε σε πόλεις και χώρια της Γεωργίας στην υπό διάλυση Σοβιετική Ένωση. Παράσταση στην Τσάλκα. Εγώ, όπως πάντα, στα παρασκήνια να παρακολουθώ την παράσταση από την κουΐντα, με το κείμενο στο χέρι, εκτελώντας κατά περίσταση χρέη υποβολέα. Σε απόσταση 2 μέτρων ένα παράθυρο, από το οποίο κάθε φορά που έκανα τα βήματα και κοίταζα, έβλεπα τα άρματα μάχης να πληθαίνουν. Η παράσταση στην σκηνή συνεχιζόταν. Από τότε ήξερα πως ό, τι κι αν βγει μπροστά μου, η σκηνή θα ήταν το καταφύγιο μου. Το σπίτι μου. 

Έχεις βιώσει στιγμές αμφιβολίας στην πορεία σου; Πώς τις αντιμετώπισες; 

Τις βιώνω καθημερινά, ακόμα. Δεν τις αντιμετώπισα. Ζω με αυτές. Με τρέφουν. Με κάνουν καλύτερο, αν μπορώ να πω ότι γίνομαι τελικά καλύτερος μέρα με τη μέρα… 

Ποιος άνθρωπος σε έχει επηρεάσει βαθιά, όχι επαγγελματικά, αλλά προσωπικά; 

Προσωπικά σε μεγάλο βαθμό με έχουν επηρεάσει οι γονείς μου. Είναι μαζί μου από την πρώτη μέρα, είμαι ο πρωταγωνιστής στο δικό τους έργο, και είναι δίπλα μου, πίσω μου, κοντά μου σε κάθε μου βήμα. Από κοντά και η μικρή μου αδερφή. Πρέπει να καταλάβετε κάτι που στις μέρες μας ίσως είναι ξένο σε κάποιους. Έρχομαι από μια πολύ αγαπημένη οικογένεια, ο ένας στηρίζει τον άλλο. Ακόμα και για όσα κατάφερα με δικό μου αποκλειστικά κόπο και μόχθο, θεωρώ πως αυτοί μου έδωσαν την δυνατότητα να παλέψω. Πέρα από αυτούς, μπορώ να πω νομίζω με σιγουριά πως κάθε άνθρωπος που έχει περάσει από τη ζωή μας έστω και μια στιγμή, έχει αφήσει ένα αποτύπωμα είτε αυτό το βλέπουμε με γυμνό μάτι είτε όχι. Είναι σαν την ιστορία με την πέτρα και τη λίμνη… 

Ποιο είναι το μεγαλύτερό σου “γιατί”; Αυτό που σε σηκώνει κάθε πρωί. 

Δεν υπάρχει ένα μεγάλο γιατί. Όλη η ζωή μου είναι γεμάτη γιατί, και ακριβώς επειδή μου άρεσε έτσι όπως το έθεσες θα απαντήσω έτσι ακριβώς. Κάθε μέρα ψάχνω ένα νέο γιατί να σηκωθώ… 

Η σκηνική μάχη είναι ένα πολύ ιδιαίτερο κομμάτι. Τι σε τράβηξε σε αυτό; 

Μεγαλώνοντας στη δεκαετία του 80-90 στο σπίτι ερχόντουσαν συνέχεια βιντεοκασέτες του Bruce Lee, του Jean Claude van Damme, του Chuck Norris, του Jackie Chan και άλλων αστέρων δράσης. Ασχολήθηκα από πολύ μικρή ηλικία με τον αθλητισμό γενικότερα, αλλά έδειξα μία ιδιαίτερη κλίση προς τις πολεμικές τέχνες. Μέχρι την ηλικία των 16, κατά την οποία είχα ήδη κατακτήσει το επίπεδο της μαύρης ζώνης στο taekwondo, έλαβα μέρος σε τοπικούς και πανελλήνιους αγώνες με αξιόλογες διακρίσεις. Συνέχισα την εκπαίδευση του με aikido, muay Thai και hapkido στο οποίο έφτασα επίσης στη Μαύρη ζώνη.

Στα χρόνια της δραματικής σχολής διδάχτηκα σκηνική μάχη, Tai Chi και ξιφασκία. Η διαπίστωση ότι η διδασκαλία της σκηνικής μάχης στις δραματικές σχολές της χώρας μας γίνεται με τρόπο ξεπερασμένο και ως εκ τούτου μη παραγωγικό, με ώθησε στην αναζήτηση περισσότερης εμβάθυνσης επάνω στο αντικείμενο των πολεμικών τεχνών και σε διεύρυνση των γνώσεών μου σε περισσότερα στυλ. Έτσι μαθήτευσα κοντά σε μεγάλους δασκάλους ανακαλύπτοντας τεχνικές του Brazilian jiu-jitsu, του wing chun, της βυζαντινής ξιφασκίας και της μεσαιωνικής οπλομαχίας, του σούμο και εσχάτως του προπομπού του MMA jeet kune do. 

Δίπλα σε όλα αυτά μπορείς προσθέσεις και την εκπαίδευση μου στα σύγχρονα όπλα στην σχολή εφέδρων αξιωματικών πεζικού στην οποία υπηρέτησα κατά τη στρατιωτική μου θητεία. 

Μέσα από αυτήν την τριβή ανακάλυψα έναν νέο δρόμο. Προσέγγισα τις μαχητικές τεχνικές μέσα από τη μέθοδο του Στανισλάβσκι. Ανακάλυψα έτσι ένα νέο είδος σωματικού θεάτρου, το οποίο θα μπορούσαμε να ονομάσουμε μαχητικό θέατρο. Ο ηθοποιός πλέον δεν εκπαιδεύεται μόνο σε τεχνικές μάχης αλλά προσεγγίζει τη μαχητική του παρουσία μέσα από το ρόλο του.

Όταν χορογραφείς ή διδάσκεις μια σκηνή μάχης, τι προσέχεις πρώτα; Την ασφάλεια, την αλήθεια, την αισθητική; 

Το πρώτιστο μέλημα μου είναι η ασφάλεια των συμμετεχόντων. Η αληθοφάνεια είναι κάτι που απλά προκύπτει με την εξάσκηση, κατά την οποία είμαι πολύ αυστηρός, και ακόμα περισσότερο με τον εαυτό μου, όταν συμμετέχω στην σκηνή. Η αισθητική είναι κάτι που θα το ζητήσει στο τέλος ο σκηνοθέτης , αφού θα έχουμε στήσει τη χορογραφία και πάμε για γύρισμα (ή για στήσιμο της σκηνής αν μιλάμε για θέατρο) και τότε θα κληθώ, επειδή προφανώς έχω φανταστεί κι εγώ πώς θα είναι, να παντρέψω την αισθητική του σκηνοθέτη με τη δική μου, έτσι ώστε να υπηρετήσω το όραμα του χωρίς να προδώσω τις δικές μου αξίες. Όπως ακριβώς δηλαδή κάνουμε και στην ερμηνεία ενός ρόλου. 

Έχεις κάποιον ρόλο που “κουβάλησες” μαζί σου στο σπίτι για καιρό; Πώς τον διαχειρίστηκες; 

Όλοι οι ρολόι αξίζουν μια βόλτα μαζί μας, ένα κουβάλημα όπως λες. Συνηθίζω να παίρνω τους ρόλους μαζί μου στην καθημερινότητα, ειδικά όταν τους ψάχνω και μέχρι να σταθεροποιηθούν αν μιλάμε για θέατρο, ή μέχρι να γίνει το γύρισμα αν μιλάμε για κάμερα. Για να σε προλάβω, δεν εννοώ τρομακτικά επίπεδα όπως έχουμε ακούσει περιπτώσεις αστέρων του Hollywood που έχαναν τον εαυτό τους μέσα στο ρόλο, και φτάνανε σε σημείο πράξεων παραβατικών. Αλλά προσπαθώ στην καθημερινότητα μου, σε καταστάσεις που δεν υπάρχουν στο έργο ή το σενάριο που πρόκειται να αποδώσω, να σκεφτώ τι θα έκανε ο χαρακτήρας μου, κι αν είναι δυνατόν ακόμα και να πράξω όπως αυτός. Ενδεχομένως να μιλάω ή να περπατάω με τον χαρακτήρα για να τον συνηθίσω και κυρίως να τον καταλάβω. 

Πόσο δύσκολο είναι να παντρέψεις τη σωματική ένταση της σκηνικής μάχης με την εσωτερική ένταση ενός ρόλου; 

Είναι πιο δύσκολο απ’ ό τι μπορώ να περιγράψω, και πιο εύκολο απ’ ό τι θα φανταζόταν κανείς. Κυρίως γιατί είναι το αντίθετο απ’ ό τι μοιάζει. Σε μια σκηνή μάχης το σώμα οφείλει να είναι πιο χαλαρό απ’ ό τι δείχνει για να αποφύγουμε τραυματισμούς ή έστω και άβολες καταστάσεις για τον συμπαίκτη μας. Ένα άγγιγμα δεν μπορεί να είναι τόσο βίαιο όσο φαίνεται αλλιώς εγώ δεν έχω καμία δουλειά, θα μπορούσαν να δέρνονται και μόνοι τους… Αντίστοιχα, το συναίσθημα που θα νιώσει ο ηθοποιός για να αποτυπωθεί με ειλικρίνεια στο βλέμμα του, θα πρέπει να είναι πολύ μεγαλύτερο και βαθύτερο από αυτό που καλείται να “περιγράψει” ώστε να είναι αληθινό και τελικά πειστικό, για να καταφέρει να παρασύρει τον θεατή στον ψυχισμό του. Ε, πάντρεψε αυτά τα δύο και έχεις την απάντηση. 

Τι ρόλο ονειρεύεσαι να ενσαρκώσεις – όχι απαραίτητα ρεαλιστικό, αλλά αυτόν που σε “καίει”; 

Ο ρόλος που με καίει, ακριβώς επειδή συναντηθήκαμε μια φορά στην πτυχιακή μου και δεν τον χόρτασα, είναι ο Θησέας στον Ιππόλυτο. Νιώθω πως έχουμε ανοιχτούς λογαριασμούς. 

Πώς είναι μια “ήσυχη” μέρα για εσένα; Υπάρχουν τέτοιες; 

Ήσυχη μέρα εντελώς δεν υπάρχει συχνά. Μέσα στο μυαλό μου έχω καταιγίδες. Αν δεν είναι θέατρο, θα είναι ταινία. Αν δεν είναι ταινία θα είναι τραγούδι. Αν δεν είναι κάτι που γράφω θα είναι κάτι που είδα. Αν δεν είναι όλα αυτά, θα είναι ποδόσφαιρο. Παθιάζομαι με ό τι κάνω, με ό τι αγγίζω. Μαγειρεύω και χαίρομαι με το αποτέλεσμα. Όχι που το τρώω. Που είναι όπως το είχα στο μυαλό μου. Όταν ησυχάζω, συνήθως αυτοί που με ξέρουν ανησυχούν. Και τελικά τις περισσότερες φορές έχουν δίκιο. Γιατί μετά έρχεται νέα καταιγίδα…. 

Τι σου δίνει χαρά στις μικρές στιγμές; Ένα τραγούδι, μια μυρωδιά, ένας άνθρωπος;

Αυτό που είπες. Οι μικρές στιγμές. Δε μπορώ να στο καθορίσω. Μπορεί να είναι οτιδήποτε από αυτά που ανέφερες ή ένας συνδυασμός τους ή και το απόλυτο τίποτα. Νομίζω πως θα μπορούσα να χαρώ ακόμα και στο απέραντο σκοτάδι του διαστήματος ή του βυθού… Αλλά όλα εξαρτώνται από τη στιγμή. Την περασμένη εβδομάδα ήμουν επί σχεδόν ένα δίωρο δακρυσμένος και ανατριχιασμένος από χαρά παρακολουθώντας (σε βίντεο) το Frozen: the Broadway musical. Δεν συγκινήθηκα με την υπερπαραγωγή, τα σκηνικά, τα κοστούμια, τα εφέ, τις ερμηνείες. Η χαρά στα πρόσωπα των ηθοποιών, από τους πρωταγωνιστές μέχρι τον πιο μικρό ρόλο, έβλεπα ότι το ζουν και το χαίρονται και δεν μπορούσα να μη χαρώ μαζί τους… 

Τι σε φοβίζει και τι σε ηρεμεί; 

Τις περισσότερες φορές με φοβίζουν αυτά που θα έπρεπε να με ηρεμούν και το αντίθετο… Σου είπα ήδη, πολλές καταιγίδες… 

Αν μπορούσες να πεις ένα πράγμα στον 18χρονο εαυτό σου, τι θα ήταν; 

Μην ακούς κανέναν, ούτε εμένα. Κάνε αυτό που νομίζεις. 

Πότε αισθάνεσαι πιο ζωντανός; Στη σκηνή, στον έρωτα, στη μάχη, στη σιωπή; 

Η σκηνή είναι ούτως ή άλλως μια μάχη, και η μάχη είναι εκ των πραγμάτων ένα σκηνικό. Θεωρώ πάντως πως κάθε πράξη στη ζωή, μικρή η μεγάλη, είναι ερωτική. Νομίζω πως όλα είναι έρωτας. Η σχέση μας με τον άνθρωπο μας, με τους φίλους μας, με την οικογένεια μας, με τη δουλειά μας. Οπότε μάχη και έρωτας επί σκηνής. Ο έρωτας κι ο θάνατος είναι άλλωστε τα μόνιμα μοτίβα της παγκόσμιας δραματουργίας διαχρονικά, όπως και των τραγουδιών. Και όπως έχουμε δει σε πολλές περιπτώσεις στο θέατρο και στο σινεμά, η πιο δυνατή στιγμή είναι η στιγμή που παγώνουν όλα, που γίνεται παύση και σιωπή. Γιατί ζωή δεν είναι οι ανάσες που παίρνουμε, όπως είπε ο σοφός, αλλά το άθροισμα των στιγμών που μας κόβουν την ανάσα. 

Πιστεύεις ότι ένας ρόλος μπορεί να αλλάξει έναν άνθρωπο; Έχει αλλάξει εσένα κάποιος; 

Να με αλλάξει χωρίς να το καταλάβω δεν νομίζω. Άλλωστε και να έχει συμβεί δεν θα το είχα καταλάβει. Πιστεύω όμως πως ενδέχεται ένας ρόλος μέσα από την ανάγνωση του και την ερμηνεία του να σε κάνει να αλλάξεις οπτική σε κάποια θέματα, που ίσως πριν να ήσουν αμετακίνητος… 

Τι θέλεις να νιώθει ο κόσμος όταν φεύγει από μια παράσταση ή ταινία όπου συμμετέχεις; 

Ότι έκανε ένα μικρό ταξίδι…

Σε έναν κόσμο που αλλάζει, ποιος είναι ο ρόλος του καλλιτέχνη – και ο δικός σου προσωπικά;

Να μην αλλάξει. Και ταυτόχρονα να προσαρμοστεί στις αλλαγές. Για να καταφέρει να αλλάξει τον κόσμο προς το καλύτερο… 

Ποιο είναι το πιο ανθρώπινο μήνυμα που σου έχει στείλει ποτέ θεατής;

Δεν ήταν μήνυμα και δεν ήταν απλός θεατής. Τα πιο όμορφα λόγια μου τα έχουν πει άνθρωποι του χώρου, που ήρθαν ως θεατές σε παραστάσεις που συμμετείχα, και χωρίς να με γνωρίζουν, σε ανύποπτη στιγμή μου εξέφρασαν τη γνώμη τους για αυτό που είχα κάνει και με συγκίνησαν. Αυτό που έχει γράψει μέσα μου πιο δυνατά ήταν όταν μετά το πέρας παράστασης, πριν λίγα χρόνια, καθώς μάζευα τα αντικείμενα μου από τη σκηνή, ανέβηκε εκλιπών σήμερα μεγάλος ηθοποιός του παρελθόντος, και δείχνοντας το σανίδι μου είπε “αυτό εδώ σ’ αγαπάει”. Έμεινα άφωνος και το κουβαλάω μαζί μου πάντα. Απλό, μα τόσο πλήρες… 

Αν αύριο σταματούσε το θέατρο και το σινεμά, τι θα έκανες για να συνεχίσεις να λες ιστορίες;

Θα συνέχιζα να λέω τραγούδια… Προς το παρόν όμως θα με βρείτε όλο το καλοκαίρι να παίζω, να χορεύω και να τραγουδάω στο Δελφινάριο, πλάι στον μοναδικό Μάρκο Σεφερλή, στην παράσταση ‘Notis, η επιστροφή’. 

Του ευχόμαστε από καρδιάς να συνεχίσει να γράφει τη δική του μοναδική ιστορία με την ίδια αφοσίωση και πάθος, τόσο στη σκηνή όσο και στη ζωή. Να είναι πάντα δημιουργικός, να εμπνέει και να συγκινεί το κοινό, και να κατακτά κάθε νέο προσωπικό και επαγγελματικό του στόχο.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΕΡΜΙΝΑ ΜΑΡΙΑ ΜΟΥΡΑΤΙΔΟΥ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΒΑΓΙΑ ΡΑΦΑΗΛΙΑ ΠΑΡΑΣΧΟΥ