Την ώρα που πολλές χώρες προωθούν τις ψηφιακές συναλλαγές και οδεύουν προς μια κοινωνία χωρίς μετρητά, η Σουηδία και η Νορβηγία κάνουν… στροφή 180 μοιρών. Οι δύο σκανδιναβικές χώρες, που ήταν μέχρι πρόσφατα από τις πλέον ψηφιοποιημένες οικονομίες στον κόσμο, επιστρέφουν στα μετρητά, αναγνωρίζοντας τη σημασία τους σε περιόδους κρίσης και γεωπολιτικής αστάθειας.

Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι κυβερνήσεις τόσο της Σουηδίας όσο και της Νορβηγίας άρχισαν να εξετάζουν σοβαρά την ανθεκτικότητα των συστημάτων πληρωμών τους. Οι συνεχείς κυβερνοεπιθέσεις και η ανάγκη για διασφάλιση του πληθυσμού σε περίπτωση κρίσης ώθησαν τα κράτη να επαναξιολογήσουν την απομάκρυνση από τα μετρητά.

Η Σουηδία, που κάποτε προωθούσε έντονα την “cashless” πολιτική, κυκλοφόρησε φυλλάδιο με τίτλο «Αν έρθει η κρίση ή ο πόλεμος», όπου συστήνει στους πολίτες να κρατούν μετρητά σε χαρτονομίσματα διαφορετικής αξίας, προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες τους σε περιόδους έκτακτης ανάγκης. Μάλιστα, μέσα στο 2025, παρατηρείται αύξηση των πολιτών που αποσύρουν μετρητά από τα ATM και των επιχειρήσεων που επαναφέρουν την αποδοχή χαρτονομισμάτων.

Στη Νορβηγία, η κυβέρνηση έχει θεσπίσει νομοθεσία που υποχρεώνει τους εμπόρους να δέχονται μετρητά, επιβάλλοντας πρόστιμα σε όσους δεν συμμορφώνονται. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης, σε πρόσφατες δηλώσεις του, συνιστά στους πολίτες να διατηρούν ρευστό στο σπίτι, τονίζοντας ότι «σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, η εξάρτηση από ηλεκτρονικές πληρωμές μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη».

Η επιστροφή στα μετρητά δεν σημαίνει απόρριψη της τεχνολογίας, αλλά προσπάθεια εξισορρόπησης της καινοτομίας με την ασφάλεια. Η αυξημένη ευαισθητοποίηση για την κυβερνοασφάλεια, η γεωπολιτική αβεβαιότητα και οι πρόσφατες διακοπές ρεύματος ή συστημάτων σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, δείχνουν ότι τα μετρητά συνεχίζουν να αποτελούν βασικό «εργαλείο επιβίωσης».

Η ιστορία επαναλαμβάνεται – και το χαρτονόμισμα επιστρέφει, όχι ως εμπόδιο στην πρόοδο, αλλά ως εγγύηση ετοιμότητας σε έναν αβέβαιο κόσμο.

Πηγές: The Guardian, iefimerida.gr, Protagon.gr